ဖိုးေပၚဘုရား အနီးမွာ ေမာင္ကုလားဘုရားကိုေတြ႕ တယ္။ ပႏၷပံု ၊ အဂၤေတ ကႏုတ္ပန္း ၊ ေစတီရံ အားလုံးနီးပါး လက္ရာတူျဖစ္တယ္။ ဂူဘုရားအဓိကဝင္ေပါက္ အမိုးခုံး တဘက္မွာမင္စာမွတ္တမ္းေရးထားတာေတြ႕ရတယ္။ ဦးျမင့္ေအာင္၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္းတို႕ရဲ့စာတမ္းေတြအပါဝင္ ျပည္ပစာအုပ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေမာင္ကုလားဘုရားေဆးေရးပန္းခ်ီေတြ အေၾကာင္း ဖတ္ဖူးျပီးသားျဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။ ဂူဘုရားအတြင္းနံရံေပၚမွာ ဥေရာပတိုက္သားပံုအေတာ္မ်ားမ်ားေရးဆြဲထားတာမို႕ ပိုျပီးနာမည္ၾကီးလူသိမ်ားေစတာျဖစ္တယ္။ ၁၈၂၅ ခုႏွစ္ေလာက္ကေရးတဲ့ လက္ရာျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္ (သမိုင္းထဲက ဒီဇိုင္း ၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၊ စာ ၆၁ )။ ယခုအခ်ိန္အထိ ရွာေတြ႕တဲ့ ဂူဘုရားေတြထဲမွာ ဥေရာပတိုက္သားပံု အမ်ားဆုံးေရးခဲ့တဲ့ ဂူဘုရားျဖစ္ေနတယ္။ အဓိက အဝင္မုဂ္ဦးရဲ့ ဘယ္ဘက္ နံရံက ဥေရာပတိုက္သားပံုဟာ ဒတ္ခ်္အမ်ိဳးသားျဖစ္တယ္၊ ေပၚတူဂီအမ်ိဳးသားျဖစ္တယ္၊ တခ်ိဳ႕က ျပင္သစ္ ၊ တခ်ိဳ႕က အဂၤလိပ္ဆိုျပီးအမ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာေနဆဲျဖစ္တယ္။ ဘယ္ဟာမွအေသခ်ာေျပာလို႕မရႏိုင္လို႕ ျငင္းခုန္မႈ သက္သက္ျဖစ္ေနတယ္။ နံရံေဆးေရးအမ်ားစုဟာ ၅၅၀ ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္ေတြထဲက ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ေတြကို ပံုေဖာ္ထားတာမ်ားတယ္။
စူ႒ာနီတပ္သားေတြဥပကာရီျမိဳ႕ကို ဝိုင္းျပီးစစ္တိုက္ရာမွာ ဥေရာပတိုက္သား အေျမာက္တပ္သား ၊ ျမင္းစီးတပ္သားေတြကို ထည့္ဆြဲထားလို႕ စိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္တယ္။ အျခားဇာတ္နိပါတ္ေတာ္ေတြမွာပါတဲ့ တိုက္ပြဲပံုေတြမွာလည္းဘဲ ဥေရာပတိုက္သား စစ္သားတြထည့္ဆြဲထားပါေသးတယ္။ အခ်ိဳ႕ပန္းခ်ီေတြမွာေတာ့ ဥေရာပတိုက္သား စစ္သည္ေတြကို ႏွစ္ဘက္စလုံးမွာ ထည့္ဆြဲထားတာေတြ႕တယ္။ ပန္းခ်ီေအာက္မွာေရးထားတဲ့ ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္အမည္ေကာင္းေကာင္းဖတ္မရလို႕ ဘာဇာတ္မွန္းမေျပာႏိုင္ေသးပါ။ ျမန္မာဘုရင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားသား ေၾကးစားစစ္သားေတြကို စစ္တိုက္ရာမွာငွားသုံးရမွန္း အနည္းဆုံး ၁၄-၁၅ ရာစုႏွစ္ေလာက္ကတည္းကသိျပီးျဖစ္ေပမယ့္ ခုလိုပန္းခ်ီေတြထဲထည့္ဆြဲတာ ေတြ႕ ရခဲတယ္။
ေဆးေရးပန္းခ်ီ ေရးဆြဲတဲ့အခါ အသုံးျပဳတဲ့ ပစၥည္းေတြက
၁။ ေဆးဒန္း - အဝါေရာင္
္၂။ ဟသၤပဒါး - ခ်ိပ္ႏု ၊ ခ်ိပ္ရင့္ေရာင္
၃။ ဆုန္ ( ခဲမပုပ္ ) - အနီရင့္
၄။ ေျမျဖဴ - အျဖဴေရာင
္၅။ ေကြ႕ - ခ်ိပ္ႏု ၊ ခ်ိပ္ရင့္ ( ထုံးေက်ာက္ ၊ ေျမေစး ၊ နီဝါ )
၆။ ခ်ိပ္ - သစ္ေစးနီနီ
၇။ ကံကုတ္ - အမည္းေရာင္ ( နာ ၊ ခဲပုပ္မည္း )
အစိမ္းေရာင္ ၊ အျပာေရာင္ ရေလာင္ လိုသလိုစပ္ျပီးသုံးတယ္။ ေဆးျခယ္တဲ့ အခါ ၊ နံရံမွာကပ္တဲ့ အဂၤေတ ခိုင္မာတဲ့အထိ ၊ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့အထိ ေစာင့္ဆိုင္းရပါတယ္။ေရးဆြဲတဲ့အခါ
၁။ တစ္ေၾကာင္းဆြဲ - မ်က္ႏွာထားျမင္ရင္ စိတ္ထားကိုျမင္ေအာင္ ဆြဲၾကပါတယ္။
၂။ ဟန္ျပ - လူကို ေရွ႕မွာထားျပီး တူေအာင္ေရးဆြဲပါတယ္။ (သမိုင္းထဲက ဒီဇိုင္း ၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၊ စာ ၁၉၆ )
ဒီေနရာမွာၾကံဳးတုန္းေျပာခ်င္တာက ျမန္မာပညာရွင္ေတြထုတ္တဲ့စာအုပ္ေတြ ပံုထည့္သြင္းေဖာ္ျပမႈအားနည္းတယ္။ နံရံေဆးေရးဟာ ဘယ္လိုသ႐ုပ္ေဖာ္ထားတယ္၊ ဘယ္လိုနည္းပညာအသုံးျပဳတယ္ ၊ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းတယ္၊ လွတယ္၊ ဘယ္လိုရည္ရြယ္ခ်က္ရွိတယ္ စသျဖင့္ေရးသြားလိုက္တာ စာမ်က္ႏွာ ႏွစ္မ်က္ႏွာေလာက္ရွိတယ္။ သို႕ေသာ္ပံုက ပါမလာ။ အဲဒိေတာ့ စိတ္ကူးနဲ႕သာပံုေဖာ္ရတယ္။ တကယ့္ ေဆးေရးကိုမျမင္ရ။ ဖတ္လို႕သာျပီးသြားတယ္ မွတ္ညာဏ္ထဲက်န္ခဲ့ေလ့မရွိ။ အဲဒိမွာ ျမန္မာစာအုပ္နဲ႕ ႏိုင္ငံျခားက စာအုပ္အေတာ္ေလးကြာျခားသြားတယ္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခား စာအုပ္ေတြမွာေတာ့ ပံုကို အေလးေပးေဖာ္ျပတယ္ ၊ ႐ႉေထာင့္မ်ိဳးစံုက ဓာတ္ပံု႐ိုက္ျပတယ္ ၊ ျပီးေတာ့မွ ဒီပစၥည္းနဲ႕ပါတ္သက္ျပီး မွန္ကန္တိက်တဲ့အေျခခံအခ်က္လက္ အနည္းငယ္ကိုခ်ေရးျပထားတယ္။ ဒီေတာ့ စာဖတ္သူဟာ သာမန္ကေလးတစ္ေယာက္ျဖစ္ေနပါေစ ေရွးလက္ရာဆိုတာ ဒီလိုပါလားဆိုျပီး ပံုနဲ႕စာတြဲျပီး မွတ္ဉာဏ္ထဲစြဲက်န္ေနခဲ့တယ္။ ဝါသနာရွင္ ၊ သုေတသနပညာရွင္တို႕အတြက္ေတာ့ ဆက္ျပီးေလ့လာဖို႕ အတိုင္းမသိအဖိုးတန္အခ်က္လက္ေတြပါဘဲ။ ျမန္မာစာအုပ္ေတြကျဖင့္ ေပးခ်င္တဲ့အခ်က္လက္ကို ပြတ္သိပ္ထည့္ျပီးေရးတာမ်ားတယ္။ လူငယ္ေတြ သမိုင္း ႏွင့္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနကို စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ လုပ္ရာမွာ ဒီနည္းက အလုပ္မျဖစ္ေတာ့ပါ။ ဟိုတုန္းက ေရွးလူၾကီးေတြကေျပာတယ္ " ႏႈတ္တစ္ရာ စာတစ္လုံး " တဲ့၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနမွာေတာ့ " စာတစ္ေထာင္ ပံုတစ္ပံု " လို႕ေျပာရေလာက္ေအာင္ တာသြားတယ္လို႕ ဆိုခ်င္တယ္။ ခုလို ေရွးလက္ရာေတြပ်က္စီးရတဲ့အဓိကအေက်ာင္းရင္းကေတာ့ ဂူဘူရားကိုယ္ထည္အတြင္းပိုင္းကို ေရစိမ့္ဝင္ျပီး ေဆးေရးေတြရွိတဲ့ အဂၤေတနံရံေတြကြာက်ပ်က္စီးတာမ်ိဳးအေတြ႕ရမ်ားတယ္။ စတင္တည္ေဆာက္စဥ္ ပံုစံထုတ္သူ ဗိသုကာပညာရွင္ေတြရဲ့ နည္းစနစ္ ႏွင့္ နည္းပညာကြာျခားမႈ၊ ဘုရားတည္ေဆာက္သူ ပန္းရန္ဆရာႏွင့္လုပ္သားေတြရဲ့ လက္ရာ (Workmanship) ၊တည္ေဆာက္ရာမွာအသုံးျပဳတဲ့ပစၥည္း စတာေတြဟာ အေဆာက္ဦးရဲ့ ေရရည္တည္တံ့မႈေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိတယ္။ စတင္တည္ေဆာက္စဥ္အခ်ိန္က ႏိုင္ငံေရး ႏွင့္ စီးပြါးေရး အေျခေနဟာလည္းဘဲ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္ျပီး အက်ိဳးစီးပြါးျဖစ္ထြန္းတဲ့အခ်ိန္မွာ လႉတန္းေလ့ရွိေပမယ့္ တည္ေဆာက္မႈမျပီးမွီ ႏိုင္ငံေရး(ေဒသတြင္း လံုျခံုေရး) ၊ စီးပြါးေရး မတည္မျငိမ္ျဖစ္လာတဲ့အခါ အေဆာက္ဦးတည္ေဆာက္မႈအေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ လက္ရာညံ့သြားတတ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ၁၃-၁၄ ရာစုလက္ရာ ၊ ၁၈ ရာစု လက္ရာ ႏွင့္ ၁၉ ရာစုအေစာပိုင္းလက္ရာ အေဆာက္ဦးေတြမွာ ေတြ႕ရေလ့ရွိတယ္။ ပထဝီဝင္အေနထားႏွင့္ ရာသီဥတု ၊ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ငလွ်င္ႏွင့္ ေျမသားေရြ႕လ်ားမႈ စတာေတြဟာလည္းဘဲ အေဆာက္ဦးေရရွည္တည္တန္႕မႈကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိတဲ့အတြက္ ခ်န္ထားလို႕မရပါ။ ခုေျပာခဲ့တာေတြအားလုံးဟာ ဟိုတစ္ခ်ိန္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့အေျခေန ႏွင့္ သဘာဝတရားေပၚမွာသာမူတည္ျပီး ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႕ လက္လွမ္းမွီမယ္မဟုတ္ပါ။
ေရွးလက္ရာေတြ ပ်က္စီးရတဲ့အျခားအေၾကာင္းရာေတြရွိပါေသးတယ္။ ပါဝင္တဲ့လူေတြက ေရွးေဟာင္းသုေတသနပညာရွင္ ၊ ဝါသနာရွင္ ၊ ဘုရားခိုး သိုက္သမား၊ ဘုရားေဂါပက၊ ေစတနာရွင္ ရဟန္းရွင္လူ ၊ ခရီးသြားဘုရားဖူး၊ ဘုရားအနီးနားမွာေနျပီး အသက္ေမြးဝမ္းျပဳသူ စသျဖင့္ လူေတြရဲ့အျပဴမူေၾကာင့္ပ်က္စီးရတာမ်ိဳးလည္းရွိတယ္။ ယခု ေမာင္ကုလားဘုရားမွာေတာ့ အထက္ပါအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ပ်က္စီးယိုယြင္းလာတဲ့ အေဆာက္ဦးကို ေရွးေဟာင္းသုေတသနကျဖစ္ေစ ေစတရာရွင္ ရဟန္းရွင္လူကျဖစ္ေစ ရံဖန္ရံခါျပဳျပင္တာမ်ိဳးလုပ္ရင္း ဖ်က္ဆီးမိရက္သားျဖစ္တာ မ်ားမယ္ထင္ပါတယ္။ က်ိဳးပ်က္သြားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျပဳျပင္မႈလုပ္တဲ့အခါ သာမန္အစားထိုးျပဳျပင္လုပ္ေသာ္လည္း မူလေရွးလက္ရာအတိုင္း ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ျပဳျပင္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပါ။ ဥပမာေျပာရရင္ ကြာက်သြားတဲ့ အဂၤေတနံရံေနရာကို သာမန္အဂၤေတျပန္ကိုင္တာမ်ိဳးသာလုပ္ထားတယ္။ နံရံေတြဆက္ျပီးျပိဳမက်ေအာင္ ထိမ္းထားႏိုင္လို႕ အဲလိုလုပ္တာမေကာင္းဘူးလို႕ေတာ့ေျပာမရပါ။ သို႕ေသာ္ အေသးစိတ္ ဂ႐ုတစိုက္မလုပ္တဲ့အခါ ေဘးကအေကာင္းတိုင္းက်န္ေနေသးတဲ့ လက္ရာေတြကို ဖ်က္ဆီးမိရက္သားျဖစ္တတ္ေနတတ္တယ္။
' ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ပန္းခ်ီကာမ်ား မဖ်က္ဆီးရ ' ဆိုတဲ့စာတမ္းကို အဝင္ဝမွာတင္ေတြ႕တယ္။ ဟိုအရင္က အဲဒိစာတမ္းေရးထားတဲ့နံရံမွာကို ဟိုတခ်ိန္က ေဆးေရးေတြရွိခဲ့မွာအမွန္ဘဲ။ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနက ေမာင္ကုလားဘုရားဝင္ေပါက္ကို သံတံခါးတပ္ျပီး ေသာ့ပိတ္ထားတယ္။ အလကားေနရင္း လက္ေဆာ့တတ္တဲ့ တို႕ျမန္မာေတြအတြက္ ဒီလိုေသာ့ပိတ္ထားတာဘဲေကာင္းပါလိမ္႔မယ္။ ႏို႕မို႕ဆို ေရးထားတဲ့ ေရွးလက္ရာ နံရံေဆးေရးေတြကို ထုံးသုတ္မယ္၊ နံရံေပၚ ေျမျဖဴ မီးေသြးခဲ စတာေတြနဲ႕ ေပါက္ကရေလးဆယ္ စာေတြေလွ်ာက္ေရးမယ္၊ ကြမ္းတံေတြးေထြးမယ္ ၊ ႏွပ္ညွစ္မယ္ ၊ အ႐ုပ္ေရးမယ္ ၊ ေက်ာမွီမယ္ ၊ ေခြၽးအပါဝင္ ေပေရေနတဲ့လက္နဲ႕ ထိမယ္၊ကိုင္မယ္၊ ပြတ္မယ္၊ အလကားေနရင္း လက္သဲနဲ႕ျခစ္ျပီးခြါမယ္၊ တုတ္ေခ်ာင္းနဲ႕ ျခစ္မယ္၊ ဒါ့အျပင္နည္းမ်ိဳးစံု ရွိေသးတယ္။ မေျပာလိုေတာ့ပါ။ ႏိုင္ငံျခားသားတစ္ေယာက္ကျဖင့္ ဒီလိုမွတ္ခ်က္ေပးဖူးတယ္။
The building were all covered in graffiti - mostly in Burmese language. The locals maybe don't appreciate what they have...
