ျပည္တြင္း ၊ ျပည္ပ ပညာရွင္ေတြ ျပဳစုထားခဲ့တဲ့ " ပ်ဴ " ` စာတမ္းေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိျပီးသားပါ။ အဲဒိ စာတမ္းေတြထဲက သကၠတ လိုေရးထားတဲ့ " ပ်ဴ " နာမည္ေတြကို စာရင္း လုပ္ၾကည့္ေတာ့ ထင္သေလာက္မလြယ္ပါ။ အဓိက အေရးၾကီးဆုံး မူရင္း ( Primary Sources ) ျဖစ္တဲ့ အ႐ိုးအိုးစာ ၊ ေက်ာက္ ပလႅင္စာ ၊ ေငြပလႅင္စာ ေတြမွာ ေရးထားတဲ့ သကၠတေရာ " ပ်ဴ " မူရင္းစာ ေတြကို ဖတ္ဖို႕၊ စိစစ္ဖို႕လိုပါမယ္။
ေဒါက္တာသန္းထြန္း ေရး ပ်ဴစာမွတ္တမ္းေတြမွာ တစ္လုံးစ ႏွစ္လုံးစ သိတဲ့ နာမည္ေတြက
၁။ ဂုဟဒီပ ( မင္း ဆရာ )
၂။ စရ္ေက
၃။ ေဆာ
၄။ ဇၾတေဒဝိ
၅။ ဇယ စႁႏၵဝရ္မန္ ( မင္းဘြဲ႕ )
၆။ ၾတဥ
၇။ ဒဝိ
၈။ ဒံး
၉။ ဗာေဒဟိ
၁၀။ ဂုး
၁၁။ ႐ုဗ
၁၂။ သြး
၁၃။ သီဟ ဝိၾကမ ( မင္းဘြဲ႕ )
၁၄။ သူရိယ ဝိၾကမ ( မင္းဘြဲ႕ )
၁၅။ ႀသိဓၾတ ( မင္းဘြဲ႕ )
၁၆။ ႀသိိၾတိ ဝိျဂမ ( မင္းဘြဲ႕ )
၁၇။ ျဂိဂုပၲ ( မင္းဘြဲ႕ )
၁၈။ ျဂိစႁႏၵ မဟာေဒဝီ ( မင္းမိဖုရား )
၁၉။ ျဂီနလႏၵာ ယ ( မင္းဘြဲ႕ )
၂၀။ ျဂီျပ ဘုေဒဝီ ( မင္းမိဖုရား )
၂၁။ ျဂီ ျပသုဝရ္မန္ ( မင္းဘြဲ႕ )
၂၂။ ဟရိ ဝိၾကမ ( မင္းဘြဲ႕ )
ေဒါက္တာတိုးလွ ျပဳစုထားတဲ့ စာရင္းမွာ " သေရေခတၱရာ မင္း " ၁၅ ပါးရွိတယ္။ အ႐ိုးအိုးစာ ၊ ေက်ာက္ ပလႅင္စာ ၊ ေငြပလႅင္စာ ေတြမွာ ေတြ႕ရသမွ် မင္းဘြဲ႕ နာမည္ေတြျဖစ္တယ္လို႕ ေျပာထားပါတယ္။
၁။ ဂုပၲ / ျဂီ ( ေဒါက္တာ သန္းထြန္း ၊ ေခတ္ေဟာင္း၊ ၁၉၆၉ ၊ မ်က္ ၅၂ )
၂။ ဇၾတတတ ( ဝိၾကမ ) ( ဘုရားေထာင္ )
၃။ ဇၷၾတဝရ္မန္ ( ေက်ာက္ဆင္းတု ပလႅင္စာ )
၄။ ဇယ စႁႏၵဝရ္မန္ ( ေက်ာက္ဆင္းတု ပလႅင္စာ )
၅။ ေဒဝ မိၾတ ( ဘုရားေထာင္ )
၆။ ဓမၼဒိတ် ဝိၾကမ ၊ ဩိ ( ဘုရားေထာင္ )
၇။ ျပန ပန ဝိၾကမ ( ေက်ာက္ဆင္းတု ပလႅင္စာ )
၈။ ျပဘုဝရ္မန္ ( ေငြဆင္းတုစာ )
၉။ ေရာရိစိႁႏၵ ( ေက်ာက္ဆင္းတု ပလႅင္စာ )
၁၀။ ျဗိံ ထု ဝိၾကမ ( ဘုရားေထာင္ )
၁၁။ ဝါရိ ဝိၾကမ ( ( ေက်ာက္ဆင္းတု ပလႅင္စာ )
၁၂။ သီဟ ဝိၾကမ ( အ႐ိုးအိုး ၊ ဘုရားေထာင္ )
၁၃။ သူရိယ ဝိၾကမ ( အ႐ိုးအိုး ၊ ဘုရားေထာင္ )
၁၄။ ဟရိ ဝိၾကမ ( အ႐ိုးအိုး ၊ ဘုရားေထာင္ )
၁၅။ အာဒိၾတ ဝိၾကမ ( ဘုရားေထာင္ )
မင္းဘြဲ႕ နာမယ္ေတြကို ေရးရာမွာ သကၠတ ႏွင့္ေရးလို႕ ဒီလိုနာမည္ေတြသိရတယ္။ ။
သကၠတ လိုေရးထားတဲ့ ဝက္ေခါင္းကုန္း ေက်ာက္စာအရ ျဂီေကြၾတ ( သေရေခတၱရာ) ႏွင့္ ဝိၾကမ မင္းဆက္ကို တည္ေထာင္သူဟာ ဗိႆႏိုးနတ္မင္းရဲ့ လက္ရုံး အနက္ရ ဟရိဝိၾကမ မင္းျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆုံး အုပ္ခ်ဳပ္သြားတဲ့ မင္းဟာ ၇၁၈ မွာ နတ္ရြာစံတဲ့ ျခေသၤ့ကဲ့သို႕ ရဲရင့္သူ အနက္ရ သီဟ ဝိၾကမ လို႕ဆိုၾကျပန္တယ္။
ဒီေတာ့ ဝိၾကမ ဘြဲ႕ခံ မင္းဆက္ေတြရဲ့ " အစ ႏွင့္ အဆုံး " အေျဖ ထြတ္လာတယ္လို႕ နားလည္လာတယ္။ အေပၚက စာရင္းႏွစ္ခုထဲက မင္းဘြဲ႕နာမည္ေတြဟာ ဦးကုလား ၊ မွန္နန္း စတဲ့ ရာဇဝင္ က်မ္းေတြမွာထဲမွာ မပါ။
ဒီေတာ့ ဝိၾကမ ဘြဲ႕ခံ မင္းဆက္ေတြရဲ့ " အစ ႏွင့္ အဆုံး " အေျဖ ထြတ္လာတယ္လို႕ နားလည္လာတယ္။ အေပၚက စာရင္းႏွစ္ခုထဲက မင္းဘြဲ႕နာမည္ေတြဟာ ဦးကုလား ၊ မွန္နန္း စတဲ့ ရာဇဝင္ က်မ္းေတြမွာထဲမွာ မပါ။
နန္ေခ်ာင္မင္း ပထမ မိုယွြန္ ( I - Mou - Hsun , AD 779- 808 ) က ပ်ဴေတြရဲ့ ဧရာဝတီ ျမစ္ညွာပိုင္းကို ခရစ္ႏွစ္ ၇၆၄ မွာ သိမ္းယူတယ္။ ခရစ္ ႏွစ္ ၈၀၂ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္ ထန္ ( Tang ) မင္းဆက္ျမိဳ႕ေတာ္ ခ်န္အန္း (Ch'ang-An ) ကို သံအဖြဲ႕ ေစလြတ္တဲ့အခါ သူ႕လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႕ငယ္ အေနႏွင့္ " ပ်ဴ " တီးဝိုင္း ကိုပါထည့္သြင္း ေစလြတ္ခဲ့ပါတယ္။
မွတ္တမ္းေတြအရ ပ်ဴ မင္းအမည္ဟာ ကုမရ စႁႏၵ ျဖစ္ျပီး ၊ တီးဝိုင္းေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္လိုက္ပါလာတဲ့ သီေပါျမိဳ႕စား သုနႏၵက ပ်ဴမင္းရဲ့သားေတာ္ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုတယ္။ အဲဒိ နာမည္ေတြ အေပၚက စာရင္း ႏွစ္ခုမွာ မပါတာကိုလည္း သတိထားမိပါတယ္။
မွတ္တမ္းေတြအရ ပ်ဴ မင္းအမည္ဟာ ကုမရ စႁႏၵ ျဖစ္ျပီး ၊ တီးဝိုင္းေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္လိုက္ပါလာတဲ့ သီေပါျမိဳ႕စား သုနႏၵက ပ်ဴမင္းရဲ့သားေတာ္ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုတယ္။ အဲဒိ နာမည္ေတြ အေပၚက စာရင္း ႏွစ္ခုမွာ မပါတာကိုလည္း သတိထားမိပါတယ္။
မင္းဘြဲ႕ အမည္ပါ ပ်ဴ ေက်ာက္အ႐ိုးအိုးမ်ား
