ေရွးျမန္မာ..

11/5/09

ခ႐ုသင္း ပံုပါ ေရႊဒဂၤါး။

ခ႐ုသင္း ႏွင့္ သီရိဝစၧ (အိမ္မြန္) ပံုပါ ေရႊဒဂၤါး။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ တိုက်ိဳ ( Japan, Tokyo ) အေျခစိုက္ ပညာရွင္တစ္ဦးထံမွ ရရွိပါတယ္။

10/27/09

ပ်ဴ ေရႊဒဂၤါး

ေရွးေခတ္ေဟာင္း ဒဂၤါးေတြကိုေလ့လာရာမွာ အၾကမ္းအားျဖင့္ အုပ္စုခြဲၾကည့္လို႕ရပါတယ္။

ရခိုင္ ဒဂၤါး
ပ်ဴ ဒဂၤါး ( သေရခတၱရာ ၊ ဟန္လင္း )
မြန္ ဒဂၤါး
ရတနာပံု ဒဂၤါး

အထက္ပါ ဒဂၤါးေတြကို ေရႊ ၊ ေငြ ၊ ေၾကး ၊ သတၱဳ ၊ သံ စသျဖင့္ အမ်ိဳးစားထပ္ခြဲလို႕ရပါေသးတယ္။ ဒဂၤါးေတြအေၾကာင္းျပန္လည္ ေဖာ္ထုတ္ရာမွာ ဒဂၤါးအစစ္ ဓာတ္ပံုကိုအဓိကထားပါတယ္။ ျပတ္သားၾကည္လင္ျပီး အေသးစိတ္ၾကည့္လို႕ရေအာင္ အရည္ေသြးျမင့္ပံုကိုသာ သုံးပါတယ္။ ေရွးေဟာင္း ဒဂၤါးေတြေဖာ္ျပထားတဲ့ ျမန္မာ ဆိုဒ္ အေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႕ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ထိုင္းႏိုင္ငံလုပ္ ဒဂၤါးအတုေတြကို တင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ခုႏွစ္ ေတြမမွန္။ တခ်ိဳ႕က ဒဂၤါးျဖစ္ျပီးေရာ ေဇာက္ထိုး ျပထားတယ္။
တခ်ိဳ႕က ေတာ့ ဒဂၤါးအစစ္ေတြတင္ထားတာမ်ိဳးပါ။

အခုျမင္ေနရတာ ပ်ဴ ေရႊဒဂၤါးျဖစ္တယ္။ အမွတ္လကၡဏာ တစ္ခုျခင္းရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို အရင္ ပိုစ္ ပ်ဴ-မြန္ ေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ ရွင္းခဲ့ျပီးမို႕ ထပ္မေရးေတာ့ပါ။

10/24/09

ေရွးေဟာင္းပစၥည္းခိုးထုတ္ရာ အဓိကလမ္းေၾကာင္း

၁၈၅၅ ခုႏွစ္ စစ္ကိုင္းျမိဳ႕ တစ္ေနရာက ပ်က္ဆီးေနတဲ့ တန္ေဆာင္ႏွင့္ ဆင္းတုမ်ား
ဓာတ္ပံုပညာရွင္ - Tripe, Linnaeus

ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ ႏွင့္ မဲေဆာက္ ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းခိုးထုတ္ရာ အဓိကလမ္းေၾကာင္းျဖစ္တယ္။ ေရွးေဟာင္းဘုရားအမ်ားစု ဒီလမ္းေၾကာင္းကေန ထိုင္းႏိုင္ငံထဲကို ဝင္တယ္။ ထိုင္းကမွတဆင့္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးကို ဆင့္ကာ ဆင့္ကာ ျပန္႕သြားပါတယ္။ ဒီလိုႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ေတြ ေပ်ာက္ပ်က္ရတယ္။

ေရွးေဟာင္းပစၥည္းလို႕ဆိုရင္ လူအမ်ားစု မ်က္လုံးထဲေျပးျမင္မွာက ဘုရားဆင္းတု ၾကီး၊ ေသး ၊ငယ္ ၊ ရြယ္။ ဒါေပသိ ဘုရားဆင္းတုတင္ မကပါဘူး။ တျခား ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ေတြပါ မက်န္အကုန္ ခိုးထုတ္ပါတယ္။ အသုံးျပဳထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို အေျခခံျပီး မွတ္မိသေလာက္ စာရင္းလုပ္ထားပါတယ္။

ေရႊ ၊ ေငြ ၊ ေက်ာက္သံ ပတၱျမား ၊ ေက်ာက္စိမ္း စသျဖင့္ တန္ဖိုးၾကီးအရာ

၁။ ဘုရားဆင္းတု
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု (ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ ေမ်ာက္ စသျဖင့္ )
၃။ သာသနိက ဆိုင္ရာ အသုံးေဆာင္ပစၥည္းမ်ား ( ဘုရားထီး ၊ ေစတီ ပံုစံငယ္ ၊ သပိတ္ စသျဖင့္ )
၄။ လူ႕အသုံးေဆာင္ လက္ဝတ္တန္ဆာ ( ပုတီး ၊ လယ္ဆြဲ ၊ နားေတာင္း စသျဖင့္ )
၄။ ဒဂၤါး ၊ ပိုက္ဆံ
၅။ လက္နက္ပစၥည္းမ်ိဳးစံု
၆။ ေရႊျပား ပုရပိုဒ္စာ
၇။ ေရႊျပား ကဗ်ည္းစာ ၊ မွတ္စာ ၊ ေမတၱာစာ၊ ျပစ္စာ၊ သိုက္စာ ၊ က်ိန္စာ ၊ အင္းစာ စသျဖင့္

ဆင္စြယ္
၁။ ဘုရားဆင္းတုငယ္
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္တု ( ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ မႏုသီဟ သစ္ပင္ စသျဖင့္ အရုပ္စံု )
၃။ လက္နက္ မ်ိဳးစုံ
၄။ လူ႕အသုံးေဆာင္ ပစၥည္းမ်ား
ေက်ာက္သား
၁။ ဘုရားဆင္းတု
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု (ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ ေမ်ာက္ စသျဖင့္ )
၃။ ေက်ာက္စာ
၄။ ေက်ာက္သား နံရံ
၅။ ေက်ာက္သား ဆံု
၆။ ေက်ာက္အိုး ၊ ေက်ာက္ခြက္ ၊ ေက်ာက္တံ ၊ ေက်ာက္လုံး
၇။ ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ႂကြင္း

ေၾကး၊ သံ ၊ သတၱဳ
၁။ ဘုရားဆင္းတု
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု ( ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ မႏုသီဟ စသျဖင့္ အရုပ္စံု )
၃။ ေၾကးျပား ပုရပိုဒ္စာ
၄။ ေၾကးျပား ပိုက္ဆံ
၅။ ေၾကးသြင္း လူ႕အသုံးေဆာင္ပစၥည္းအားလုံး ( အိုး၊ ခြက္ အစ ေဆးတံ ၊ စုတ္တံ အပါဝင္ ပစၥည္းမ်ား )
၆။ ေၾကးသြင္း လက္နက္မ်ိဳးစံု ( ဓား ၊ လွံ ၊ ေလွး၊ ျမႇား စသျဖင့္ ပစၥည္း အစုစု )
၇။ ေခါင္းေလာင္း
၈။ အေဆာက္ဦးအလွဆင္ ဗိသုကာ ၊ အႏုပညာလက္ရာ ပစၥည္းအားလုံး
၉။ ေၾကးျပား ကဗ်ည္းစာ ၊ မွတ္စာ ၊ ေမတၱာစာ၊ ျပစ္စာ၊ သိုက္စာ ၊ က်ိန္စာ ၊ အင္းစာ စသျဖင့္

သစ္သား
၁။ ဘုရားဆင္းတု
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု ( ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ မႏုသီဟ စသျဖင့္ အရုပ္စံု )
၃။ သာသနိက ဆိုင္ရာ အလွဆင္ပစၥည္းမ်ား
၄။ အေဆာက္ဦးအလွဆင္ ဗိသုကာ ၊ အႏုပညာလက္ရာ ပစၥည္းအားလုံး
၅။ အိမ္ေထာင္ ပရိေဘာဂ ပစၥည္းအားလုံး
၆။ လက္နက္ ပစၥည္းမ်ိဳးစံု
၇။ လူ႕အသုံးေဆာင္ ပစၥည္းအားလုံး
၈။ မေနာတိုင္ ၊ ကဗ်ည္းတိုင္ ၊ အိမ္တိုင္ ၊ ျခံတိုင္ ၊ ေလွကားတက္ ၊ စပါးေထာင္း ဆံု ၊ လွည္းဘီး စသျဖင့္ ပစၥည္းအားလုံး

ေျမထယ္
၁။ ဘုရား
၂။ ေျမပံုဘုရား
၃။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု ( ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ စသျဖင့္ အရုပ္စံု )
၄။ ေျမသားပံုစံ ခြက္
၅။ အိုး ၊ ပုကံ ၊ ခြက္ ၊ ျမဴတာ စသျဖင့္ လူ႕အသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းအားလုံး
၆။ အေဆာက္ဦးအလွဆင္ ဗိသုကာ ၊ အႏုပညာလက္ရာ အုတ္

ယြန္းထယ္ ၊ ၾကိမ္ ၊ ဝါး ႏွင့္ အျခား
၁။ ဘုရားဆင္းတု
၂။ ဘုရားမဟုတ္တဲ့ ရုပ္ထု ( ရဟန္း ၊ လူ ၊ နတ္ ၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ ၊ ျမင္း ၊ မႏုသီဟ စသျဖင့္ အရုပ္စံု )
၃။ ဆြမ္းအုပ္ ၊ ေဒါင္းလန္း ၊ လင္ပန္း၊ ပုကံ ၊ ခြက္ ၊ ေယာက္ ၊ ျမဴတာ စသျဖင့္ လူ႕အသုံးေဆာင္ပစၥည္းအားလုံး
၄။ ေပစာ ၊ ပုရပိုဒ္စာ ၊ မင္စာ
၅။ ကဗ်ည္းစာ ၊ မွတ္စာ ၊ ေမတၱာစာ၊ ျပစ္စာ၊ သိုက္စာ ၊ က်ိန္စာ ၊ အင္းစာ စသျဖင့္

ျမန္မာႏိုင္ငံက ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြ ဒီေလာက္မ်ားတယ္ ဆိုတာ ျမန္မာျပည္အျပင္ဘက္ေရာက္မွ သိရ၊ ျမင္ရတယ္။ ဒီလိုယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာ ပစၥည္း ၊ သာသနိက ဆိုင္ရာပစၥည္းေတြကို ဖ်က္စီးရာမွာ သဘာဝေဘးဒဏ္ ထက္လူက ပိုျပီး ေၾကာက္စရာေကာင္းပါတယ္။ သဘာဝေဘးဒဏ္က ဖ်က္႐ံုသာ ဖ်က္၊ လူကေတာ့ ခိုးရင္းႏွင့္ ဖ်က္ ၊ ဖ်က္ရင္းႏွင့္ ခိုး ဆိုေတာ့ ပိုျပီး ရက္စက္ပါတယ္။

ဒီလို ခိုးယူလာတဲ့ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြကို ယဥ္မ်ိဳးစံု ၊ နည္းမ်ိဳးစံု ႏွင့္ နယ္စပ္ေတြကို သယ္လာမယ္။ တဘက္ ႏိုင္ငံဘက္ေရာက္တဲ့အခါမွာ ထိုင္းေရွးေဟာင္းပစၥည္း ကုန္သည္ေတြ ေပးတဲ့ ရသေလာက္ေစ်းႏွင့္ ေရာင္းတယ္။ ထိုင္းကုန္သည္ေတြက အဲဒိ စၥည္းေတြကို ခ်င္းမိုင္ႏွင့္ ဘန္ေကာက္ေစ်းကြက္မွာ ျပန္ေရာင္းတဲ့ အခါ တန္းျမင့္ေစ်းေတြျဖစ္သြားပါျပီ။

ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြ ခုလိုခိုးထုတ္မႈေတြက ကာကြယ္ဖို႕ဆိုျပီး ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားႏွင့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါတယ္။ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ အခ်င္းခ်င္း ခုလို သမိုင္းဝင္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြခိုးထုတ္တင္သြင္းလာတာမ်ိဳး ဖမ္းဆီး ႏွိမ္ႏွင္းျပီး ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြကို ေနရင္း ႏိုင္ငံေတြဆီ ျပန္ပို႕ေပးဖို႕ပါ။ ဒါေပမယ့္ ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ အာရွရဲ့ အေရးပါအရာေရာက္ဆံုး ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ေစ်းကြက္တစ္ခုျဖစ္ေနပါျပီ။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ ၊ ကေမ႓ာဒီယား၊ လာအို သာမက အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ အီရတ္ ၊ နီေပါ ၊ တရုတ္ ႏိုင္ငံေတြက ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြ ခိုးယူေရာင္းခ်ရာ ေနရာျဖစ္ေနပါျပီ။ အဲဒိ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းဟာ စာရြက္ စာတမ္းအတုေတြအပါဝင္ နည္းမ်ိဳးစံု၊ လမ္းေၾကာင္းမ်ိဳးစံု ယဥ္မ်ိဳးစံု ႏွင့္ ကမ႓ာအႏွံ႔ ခရီးဆက္တယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံျပီး ေနာက္ထပ္ သတိထားထားရမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အနီးအနားမွာတင္ ရွိပါေသးတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ ႏွင့္ စကၤာပူ။ ေဟာင္ေကာင္အေၾကာင္း သိပ္မသိပါ။ စကၤာပူ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေစ်းကြက္ဟာ ဘန္ေကာက္ထက္ ေစ်းပိုေပးရေသာ္လည္း ကမ႓ာ႕ေရေပၚဆီ လူ႕ခ်မ္းသာေတြရဲ့ ယံုၾကည္မႈပိုရပါတယ္။ စကၤာပူ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေရာင္းကုန္သည္ေတြက " Buy Back Guarantee " ( ေရွးေဟာင္းပစၥည္း စစ္တယ္၊ မစစ္ရင္ ျပန္လွဲ ) ေပးျပီးေရာင္းပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေျပာခ်င္တာက စကၤာပူ အစိုးရရဲ့ တာဝန္မဲ့တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ပါ။ ဘယ္ႏိုင္ငံက သမိုင္းဝင္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမဆို GST 7 % ေပးျပီး စကၤာပူႏိုင္ငံကို/ကေန လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တင္သြင္း/ပို႕ လို႕ရပါတယ္။

ေရွးေဟာင္းပစၥည္း အျပည့္ထည့္ထားတဲ့ ေပ ၄၀ ကြန္တိန္နာ ( 40 Foot Container ) တစ္လုံး ရန္ကုန္ ဆိပ္ကမ္းကေန စကၤာပူ ႏိုင္ငံ Dempsey Road ကိုအတားဆီမရွိ ေရာက္လာတာကို ကိုယ္တိုင္ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါေၾကာင္း။

10/23/09

ကိုယ္လုပ္ထားတာ သုေတသန အဆင့္မမွီ

ဟိုတေလာေလးက အေမးေျဖ တစ္ခုလုပ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီဘေလာ့ေပၚမွာေရးထားတဲ့ အခ်က္လက္ေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ ယံုၾကည္စိတ္ခ်လို႕ရပါသလဲတဲ့။

အေမးခံရစဥ္တုန္းကေတာ့ ႐ုတ္တရက္မို႕တေၾကာင္း ၊ ဒီလိုေမးခြန္းမ်ိဳးေမးလာလိမ့္လို႕လည္း ထင္မထားခဲ့တာေၾကာင့္တေၾကာင္း ဘာျပန္ေျဖရမွန္းမသိခဲ့ပါ။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ဒီဘေလာ့ထဲက အခ်က္လက္ေတြမွန္ကန္ေၾကာင္း ဘယ္လိုသက္ေသျပမလဲ ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လို " ေပတံ " ႏွင့္တိုင္းတာႏိုင္မလဲ ဆိုတာပါဘဲ။

ယေန႕ေခတ္အခါမွာ လူအမ်ား အသိမွတ္ျပဳတဲ့ PhD ( ေဒါက္တာ ) ဘြဲ႕မပါဘဲ သမိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္လက္ ေတြ႕ရွိခ်က္အသစ္တြကို ေရးျပီးဆိုရင္ လူအမ်ားစုရဲ့ အသိမွတ္ျပဳခံရဖို႕ မလြယ္ပါ။ ပညာရွင္ ၊ ဝါသနာရွင္ တခ်ိဳ႕ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့ သမိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္လက္ ေတြ႕ရွိခ်က္ စာအုပ္ စာတမ္းတခ်ိဳ႕ သိပ္ေကာင္း ၊ သိပ္အဖိုးတန္ ေသာ္လည္း ေဒါက္တာဘြဲ႕ မပါလို႕ လူမသိ၊ သူမသိျဖစ္သြားခဲ့တဲ့ အေရတြက္မနည္းပါ။

သမိုင္း ဆိုတာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းေရးလို႕ ရတဲ့အရာမဟုတ္ပါ ။ အပို ၊ အလို မရွိတဲ့ သမိုင္းအခ်က္လက္ေတြဟာလည္းဘဲ ပညာရွင္ တစ္ဦး တစ္ေယာက္တည္းေပၚမွာ မူတည္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပါ။

ကြၽန္ေတာ္ ေရွးေဟာင္းအႏုပညာဆိုင္ရာလက္ရာ(Historical Art Objects ) ေတြကို စိတ္ဝင္စားရာကေန သမိုင္းဘက္ကို စိတ္ပါခဲ့တယ္။ ဒီလိုႏွင့္ ေက်ာင္းသားဘဝ သင္ခဲ့ရတဲ့ သမိုင္းစာ တခ်ိဳ႕ အမွန္တရားႏွင့္ မနီစပ္တာကို ေတြ႕လာတယ္။

ဥပမာ တစ္ခု ေျပာမယ္။ ငယ္ငယ္က သင္ခဲ့ရတဲ့ သင္ခန္းစာပါ။ က်န္စစ္သား ( ထီးလိႈင္မင္း )၊ ငေထြ႐ူး ၊ ငလံုးလက္ဖယ္ ႏွင့္ ေညာင္ဦးဖီး။

ကြၽန္ေတာ္ သူတို႕ ေလးေယာက္ကို သမိုင္းထဲမွာ ရွာတယ္။ က်န္စစ္သား ( ထီးလိႈင္မင္း ) ကိုဘဲေတြ႕တယ္။ က်န္တဲ့ သံုးေယာက္ကို ခုထိမေတြ႕ေသးပါ။ ပုဂံေခတ္ ေက်ာက္စာေတြ၊ မွတ္တမ္းေတြထဲမွာ ရွာတယ္၊ မေတြ႕ေသးဘူး။ အေနာ္ရထာ ( အနိ ႐ုဒၶ ) ႏွင့္ သူ႕ရဲ့ အားအကိုးရဆံုးဆိုႏိုင္တဲ့ အမတ္စာရင္းမွာ ငေထြ႐ူး ၊ ငလံုးလက္ဖယ္ ႏွင့္ ေညာင္ဦးဖီး မပါ။ က်န္စစ္သား ( ထီးလိႈင္မင္း ) နန္းတည္ေက်ာက္စာ မြန္ဘာသာမွာ သူကိုယ္တိုင္ အေရးေပး ပြဲထုတ္တဲ့ ခဲ့တဲ့ အမတ္စာရင္းမွာ လည္း ငေထြ႐ူး ၊ ငလံုးလက္ဖယ္ ႏွင့္ ေညာင္ဦးဖီး တို႕ နာမည္ေတြ မပါ။ ခုထိရွာေနတုန္းပါ။ PhD ဘြဲ႕ရ ျမန္မာ သမိုင္း ပညာရွင္တခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွာေတြ႕တယ္ထင္ပါတယ္။ ေဒါက္တာပညာရွင္ေတြထဲက အမ်ိဳးသမီးပညာရွင္တဦးကေတာ့ အဲဒိ ပုဂံေခတ္ သူရဲေကာင္း ေလးေယာက္ အေၾကာင္း ေရးတာ သိပ္လူၾကိဳက္မ်ားတယ္။

အဲဒါမ်ိဳးေတာ့ ဒီဘေလာ့မွာ မပါ ပါ။
ဒီဘေလာ့မွာပါတဲ့ ပံု ႏွင့္ အခ်က္လက္အမ်ားစုကို ျပတိုက္ေတြကေနေတာင္းယူပါတယ္။ တကၠသိုလ္ စာၾကည့္တိုက္ေတြက ေတာင္းယူတယ္။ စာအုပ္ထုတ္ေဝသူ ၊ စာေရးသူ ေတြဆီက လည္းေတာင္းပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ္ပိုင္စု ေစာင္းသူေတြ။ တခ်ိဳ႕က ေရွးပစၥည္း ေရာင္းဝယ္သူေတြ။ တခ်ိဳ႕ပံုဆိုရင္ ပိုစ္တခုျဖစ္လာဖို႕ အခ်ိန္ ၄-၅ လေလာက္ၾကာတယ္။ အေသခ်ာ မရွင္းလင္းတဲ့ တခ်ိဳ႕ပံုေတြအတြက္ အေသးစိတ္႐ိုက္ထားတဲ့ အရည္ေသြးျမင့္ပံုေတြေတာင္းရပါတယ္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ရဖို႕လည္း ေစာင့္ရတယ္။

တခ်ိဳ႕ပံုေတြဆို သိပ္အဖိုးတန္ေပမယ့္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရလို႕ မတင္ရတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ စာတမ္းေတြအတြက္ အမ်ားဆံုး ၾကည့္ျဖစ္တာက ျပည္ပတကၠသိုလ္ေတြမွာရွိတဲ့ သုေတသန စာတမ္းေတြမ်ားပါတယ္။ အမ်ားေလ့လာဖို႕ အဲဒိစာတမ္းေတြ အားလံုးစုစည္းျပီး ဘေလာ့မွာ တင္ေပးသြားပါမယ္။

၂၀ဝ၅-၆ ႏွစ္က စာတမ္းတစ္ခု လုပ္ခဲ့တယ္။ History of Meditation in Myanmar ( Burma ) အမည္။ University of Queensland, Australia ကို စာတမ္းမူၾကမ္းတင္ရာမွာ Master ဘြဲ႕အတြက္ Scholarship ရတယ္။ မတက္ျဖစ္ခဲ့ပါ။ ေနာက္တစ္ႏွစ္အၾကာ ျပည္ပတကၠသိုလ္က စာတမ္းေတြ ႏွင့္ ကိုယ္လုပ္ထားတဲ့ စာတမ္းကို ယွဥ္ၾကည့္ေတာ့ ကိုယ္လုပ္ထားတာ သုေတသန အဆင့္မမွီမွန္းသိတယ္။

ဒီဘေလာ့ဟာ ကိုယ္လိုဘဲ စာတမ္းလုပ္ေနသူ ေက်ာင္းသား ႏွင့္ ဝါသနာရွင္ ေတြအတြက္အေထာက္ကူအျဖစ္ မွ်သာရည္ရြယ္ပါေၾကာင္း။

10/17/09

၉၆၃ ဆင္ျပသွ်င္ နာရဓိပတိ ေဆာလိမ္သွ်ာ

၉၆၃
ဆင္ျပသွ်င္ နာရဓိပတိ ေဆာလိမ္သွ်ာ

အေပၚဆုံးစာက ခုႏွစ္ ၉၆၃ ျဖစ္မယ္။ ၆လို႕ထင္ရတဲ့ အလယ္ကစာလုံး က ဖတ္မရ။
ဒဂၤါးတစ္ဘက္ျခမ္းကစာေတြက အေပၚတစ္ျခမ္းက အာရဘီစာ ၊ ေအာက္တစ္ျခမ္းက သကၠတစာ ျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။ မဖတ္တတ္ေတာ့ သိပ္ေတာ့ မေသခ်ာ။

၉၆၃
ဆင္ျပသွ်င္ နာရဓိပတိ ေဆာလိမ္သွ်ာ

( ဆင္ျဖဴရွင္ နာရဓိပတိ ေဆာလိႈင္ရွင္ လို႕ေလာေလာဆယ္ ျမန္မာျပန္ခ်င္ပါတယ္ )။
ရခိုင္ပညာရွင္ၾကီးေတြျဖစ္တဲ့ ဦးစံသာေအာင္၊ ဦးေရႊဇံ တို႕ေရးသားျပဳစုထားတဲ့စာေတြႏွင့္ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးမႈ မလုပ္ရေသးပါ။ ေသခ်ာတာ တစ္ခုခုေတြ႕ရင္ေျပာခဲ့ပါ။

10/10/09

ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ နာရပတိၾကီး ၁၀၀၀ ( ၁၆၃၈ ေအဒီ )

ရခိုင္ ဒဂၤါးေတြအေၾကာင္း စံုေစ့ေအာင္ေျပာဖို႕ရာ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးပါ။ စိတ္ဝင္စားစရာ အေကာင္းဆုံး အေၾကာင္းရာတစ္ခုလို႕ထင္ပါတယ္။
ဟိႏၵဴ ကိုးကြယ္မႈဆိုင္ရာ လကၡဏာ ပါေနတဲ့ ဒဂၤါး ႏွင့္ မပါေတာ့တဲ့ ဒဂၤါးဆိုျပီး အပိုင္းႏွစ္ပိုင္းခြဲရပါလိမ္႔မယ္။

ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ ျပတိုက္မႈးေတြအပါဝင္ အေနာက္တိုင္းပညာရွင္တခ်ိဳ႕ရဲ့ အဆိုက ျမန္မာ ဒဂၤါး (ပ်ဴ ဒဂၤါး ) ၊ ရခိုင္ ဒဂၤါး ေတြဟာ ဘဂၤလား ဒဂၤါးေတြကို အတုယူတယ္၊ ဘဂၤလား ဒဂၤါးေတြက နီေပါ ဒဂၤါး ေတြကို အတုယူတယ္ ၊ မူရင္းဇစ္ျမစ္ အိႏၵိယ။

ေဒါက္တာသန္းထြန္း အပါဝင္ ျမန္မာ သမိုင္းပညာရွင္တို႕ရဲ့ အယူဆကေတာ့ ျမန္မာ ဒဂၤါး (ပ်ဴ ဒဂၤါး ) ၊ ရခိုင္ ဒဂၤါး ေတြဟာ ကေမ႓ာဒီးယား ဖူနန္ ဒဂၤါးေတြကို တုယူတယ္လို႕ ဆိုတယ္။ ပထမ အယူအဆကို ပိုၾကိဳက္တယ္။

10/8/09

ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတရားၾကီး ၁၀၀၇ ( ၁၆၄၅ ေအဒီ)

ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတရား ၁၀၀၇ ( ၁၆၄၅ ေအဒီ)

အရင္ပိုစ္ေတြမွာ ၁၀၀၄ ( ၁၆၄၂ ေအဒီ ) လို႕မွားေရးခဲ့တာကို ျပင္မယ္။ အမွန္က ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတရား ၁၀၀၇ ( ၁၆၄၅ ေအဒီ)ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ရာဇဝင္စာအုပ္ေတြမွာ ဒီမင္းကို ၁၀၀၄ လို႕ေရးထားတာေတြ႕ရတယ္။

ရခိုင္မင္းေတြဟာ မိမိတို႕နန္းတက္တဲ့ ခုႏွစ္ကိုသာ ဒဂၤါးျပားေတြေပၚမွာ ခပ္ႏွိပ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ဒဂၤါးေပၚမွာေတြ႕ရတဲ့ ခုႏွစ္ကို အမွန္လို႕ယူခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ပိုျပီး ခိုင္မာေစတာက မင္းဘြဲ႕ပါ ရခိုင္ဒဂၤါးေတြမွာ မင္းတစ္ပါးတည္းက ခုႏွစ္ ႏွစ္မ်ိဳးပါ မူကြဲ ဒဂၤါးမေတြ႕ရေသးပါ။ ေနာက္ထပ္မွတ္သားစရာ တစ္ခုက ရခိုင္မင္းေတြရဲ့ ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ ဘြဲ႕အမည္။ ျမန္မာမင္းေတြရဲ့ ဘြဲ႕အမည္ေတြမွာျဖင့္ ဆင္ျဖဴရွင္သာရွိျပီး၊ ဆင္နီသခင္လို႕မပါ။

10/6/09

ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသုမနရာဇာ ၁၁၃၅

ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသုမနရာဇာ (စႁႏၵသုမနရာဇာ) ၁၁၃၅ ( ၁၇၇၃ ေအဒီ )

ေနာက္ထပ္ ထပ္ေတြ႕ရတဲ့ ရခိုင္ ဒဂၤါးပါ။
ရခိုင္ဘုရင္ေတြဟာ နန္းတက္တိုင္း သူတို႕ရဲ့ ဘြဲ႕အမည္ပါ ဒဂါၤးေတြ ခပ္ႏွိပ္ ထုတ္လုပ္ေလ့ရွိတဲ့အတြက္ ရခိုင္ ဒဂၤါးတစ္ျပားေတြ႕တိုင္း ေက်ာက္စာတစ္ခ်ပ္ေတြ႕ရသလိုအဖိုးတန္လွတယ္။ ရခိုင္သမိုင္းကို ေလ့လာဆဲပါ။ သိပ္မသိပါ။

ရခိုင္ ဒဂၤါးျပားေတြမွာ ေတြ႕ရတဲ့ ခုႏွစ္ေတြဟာ တခ်ိဳ႕ရခိုင္ရာဇဝင္ စာအုပ္ေတြမွာ ေရးထားေတြႏွင့္ ကြဲလြဲေနတာမ်ိဳး စေတြ႕ေနပါျပီ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ အရင္ပိုစ္ေတြမွာ မွားခဲ့တဲ့ ခုႏွစ္တြကို ျပင္လိုက္ပါျပီ။ ေနာက္လည္း ထပ္ျပင္ရင္ ျပင္ရပါလိမ္႔မယ္။

ဟိႏၵဳအယူဝါဒ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ဆိုင္ရာ အမွတ္လကၡဏာ မပါေတာ့တဲ့ ရခိုင္ ဒဂၤါးစာရင္း။
???? = ရွိေနႏိုင္ေသးတဲ့ ဒဂါၤးေတြကိုရည္ရြယ္တယ္။
ဒီစာရင္းဟာ သုေတသန အဆင့္မွီစာရင္း မဟုတ္ေသးပါ။

?????
နာရဒိပတိ ဦးရီးေတာ္ မဟာနႏၵဘရ ၊ ၆၆၀ ( ၁၂၉၈ ေအဒီ )
???
ဆင္ျဖဴရွင္ နာရဓိပတိ ေစာလိႈင္သွ်င္ ၊ ၉၆၃ ( ၁၆၀၁ ေအဒီ )
?????
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ မင္းတရားၾကီး ဦး ေလွ်ာင္းရွာ့ ၊ ၉၈၁ ( ၁၆၁၉ ေအဒီ )
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ သီရိဓမ ရာဇာ ၊ ၉၈၄ ( ၁၆၂၂ ေအဒီ )
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ နာရပတိျဂီ ၊ ၁၀၀၀ ( ၁၆၃၈ ေအဒီ )
ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတရားၾကီး ၊ ၁၀၀၇ ( ၁၆၄၅ ေအဒီ)
ေရႊနန္းသခင္ စႏၵ ဝိဇယ ရာဇာ ၁၀၇၂ ( ၁၇၁၀ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသူရိယ ရာဇာ ၁၀၉၃ ( ၁၇၃၁ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ နာရပဝါယ ရာဇာ ၁၀၉၅ (၁၇၃၅ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ စႏၵဝိဇလ ရာဇာ ၁၀၉၅ ( ၁၇၃၃ ေအဒီ)
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ မဓရာဇ္ ရာဇာ ၁၀၉၉ ( ၁၇၃၇ ေအဒီ )
ေရႊနန္းသခင္ စႁႏၵသုဓမရာဇာ ၊ ၁၀၁၄ ( ၁၆၅၂ ေအဒီ )
??????
ေရႊနန္းသခင္ အဘရ မဟာရာဇာ ၊ ၁၁၂၆ ( ၁၇၆၄ ေအဒီ )
ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသုမနရာဇာ (စႁႏၵသုမနရာဇာ) ၁၁၃၅ ( ၁၇၇၃ ေအဒီ )
ေရႊျပည္သခင္ ဓမၼရာဇဓိရာဇာ ၊ ၁၁၄၀ ( ၁၇၇၈ ေအဒီ)
ေရႊနန္းသခင္ မဟာသမတရာဇာ ၊ ၁၁၄၄ ( ၁၇၈၂ ေအဒီ )

????
ကုလ မဟာရာဇာ ( ခုႏွစ္ မသိရေသးပါ)

ကုန္းေဘာင္ေခတ္အမ်ိဳးသမီးဝတ္စံု

၁၈၆၀-၆၅ ဝန္းက်င္ႏွစ္မ်ားဆီက ျမန္မာအမ်ိဳးေကာင္းသမီး ေတြဝတ္ဆင္ေလ့ရွိတဲ့ ဝတ္စံုပါ။ ခုျမင္ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဝတ္စံုကို ၁၉၆၇ခုႏွစ္၊ ျပည္ျမိဳ႕ ကရခဲ့တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ခုေတာ့ ဗစ္တိုးရီယားႏွင့္ အယ္လဘာတ္ ျပတိုက္မွာ ျပထားပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အမ်ိဳးသမီးဝတ္စားဆင္ယဥ္မႈလို႕ ဆိုေသာ္လည္း ၁၉၅၁ ဝန္းက်င္ မႏၲေလး အရပ္သူေတြကေတာ့ အခန္းနားပြဲေတြမွာ ဝတ္ဆင္ေလ့ရွိေနပါေသးတယ္။

ဇာတ္ပြဲေတြ ကျပတဲ့အခါမွာ ဘယ္ေခတ္ကဇာတ္ေတာ္ကို ပံုေဖာ္တာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အဝတ္စားႏွင့္သာ ေတြ႕ေနရပါေသးတယ္။

10/3/09

၁၈၆၀ ခုႏွစ္မ်ားဆီက အမ်ိဳးသားဝတ္စံု

၁၈၆၀ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ေလာက္က အမ်ိဳးေကာင္းသားေတြဝတ္တဲ့ ဝတ္စံုပါ။ လြန္းတစ္ရာၾကိဳးၾကီးခ်ိတ္ ေတာင္ရွည္ပုဆိုး၊ ခ်ည္ထည္ကိုယ္က်ပ္အက်ႌ ဝတ္ဆင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးသားဟာ ၁၈၆၀ ခုႏွစ္လို အခ်ိန္ခါမ်ိဳးမွာေတာ့ ေခတ္ေရွ႕ေျပးဝတ္စားဆင္ယဥ္မႈပါဘဲ။ အတည္ျပဳလို႕မရႏိုင္တဲ့ ပါးစပ္ရာဇဝင္ေတြအရ အေပၚေအာက္တခါတည္းဆက္ထားတဲ့ အဝတ္ေပၚခဲ့ဖူးတယ္လို႕ဆိုတယ္။ သို႕ေသာ္လည္းဘဲ ဘယ္လိုပံုစံရယ္လို႕ေတာ့ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ စာအုပ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပတာ မေတြ႕ဖူးေသးပါ။
အဆင္ေသြး၊ ဒီဇိုင္း ၊ လက္ရာ ေတြကို အေသးစိတ္ေရးစရာမလိုေတာ့ပါ။ ပံုေပၚမွာ ကလစ္ႏွိပ္ၾကည့္ရင္ အေသးစိတ္ျမင္ရပါလိမ့္မယ္။

9/24/09

စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိဝတ္စံု။

အမ်ိဳးအစား - စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိဝတ္စံု။
အခ်ိန္ကာလ - ၁၉ ရာစု ေနာက္ဆုံးႏွစ္အစိတ္
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - မႏၲေလး ၊ျမန္မာ
ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ႏိုင္ငံျခားျဖစ္ ဖဲသား၊ ပိုးထည္ ၊ ေရႊစင္ေရႊျပား ၊ စီးကြင့္ေဘာ္ၾကယ္၊ ဥေရာပျဖစ္ေခါင္းေပါက္ပါ ၾကယ္သီး စသျဖင့္ အသုံးျပဳ၍ စီရင္ခ်ဳပ္ထားေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိဝတ္စံု။
လက္ရွိတည္ေနရာ - ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္
ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ - IS.256 to B-1960

ခုျမင္ေနရတဲ့ ဝတ္စံုပိုင္ရွင္ နာမည္ကိုအေသအခ်ာမသိရပါ။ ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ျပတိုက္ မွာျပထားပါတယ္။ သီေပါမင္း ( ၁၈၇၈- ၁၈၈၅ ) ရဲ့အမႈထမ္း စစ္သူၾကီးဝတ္စံုလို႕ေျပာပါတယ္။

သီေပါမင္းလက္ထက္ ဘယ္သူ စစ္သူၾကီးဆိုတာ အေျဖရွာၾကည့္လို႕ရေသာ္လည္းဘဲ သူ႕ဝတ္စံုပါလို႕ အေသအခ်ာ မေျပာရဲပါ ။ ဒါေပမယ့္ သီေပါမင္းလက္ထက္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိဝတ္စံုျဖစ္တယ္ ဆိုရင္ ေလာေလာဆယ္လံုေလာက္ပါျပီ။ ဘယ္သူ႕ဝတ္စံုရယ္လို႕ေတာ့ အေသအခ်ာမေျပာႏိုင္ေသးပါ။

9/21/09

အတြင္းဝန္မင္း ဝတ္႐ံု

အမ်ိဳးအစား - အတြင္းဝန္မင္း ဝတ္႐ံု
အခ်ိန္ကာလ - ၁၉ ရာစု ေနာက္ဆုံးႏွစ္အစိတ္
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - မႏၲေလး ၊ ျမန္မာ

ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ႏိုင္ငံျခားျဖစ္ ဖဲသား၊ ပိုးထည္ ၊ ေရႊစင္ေရႊျပား ၊ စီးကြင့္ေဘာ္ၾကယ္၊ ဥေရာပျဖစ္ေခါင္းေပါက္ပါ ၾကယ္သီး စသျဖင့္ အသုံးျပဳ၍ စီရင္ခ်ဳပ္ထားေသာအတြင္းဝန္မင္း ဝတ္႐ံု။

လက္ရွိတည္ေနရာ - ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ - IM.44 to E, G, H-1912

ခုျမင္ေနရတဲ့ ဝတ္႐ံုဟာ မင္းတုန္းမင္း( ၁၈၅၂-၁၈၇၈ )၊ သီေပါမင္း(၁၈၇၈-၁၈၈၅) လက္ထက္ အတြင္းဝန္မင္း ဝတ္႐ံုျဖစ္တယ္။ ညီလာခံ နဲ႕ အခန္းနားပြဲေတြမွာဝတ္ဆင္ေလ့ရွိပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ နန္းတြင္းဝတ္စားဆင္ယဥ္မႈ ဟာ ယိုးဒယား နန္းတြင္းဆင္ယဥ္မႈကို အတုယူတယ္လို႕ အေနာက္တိုင္းပညာရွင္တခ်ိဳ႕ကဆိုပါတယ္။

9/16/09

ကင္းဝန္မင္းၾကီးဦးေကာင္၏ဝတ္႐ံု

အမ်ိဳးအစား - ကင္းဝန္မင္းၾကီးဦးေကာင္၏ဝတ္႐ံု
အခ်ိန္ကာလ - ၁၉ ရာစု ေနာက္ဆုံးႏွစ္အစိတ္
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - မႏၲေလး ၊ ျမန္မာ
ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ႏိုင္ငံျခားျဖစ္ ဖဲသား၊ ပိုးထည္ ၊ ေရႊစင္ေရႊျပား ၊ ျခည္သားဖြတ္ျမီးထိုး စသျဖင့္ အသုံးျပဳ၍ စီရင္ခ်ဳပ္ထားေသာ ဝန္ၾကီးဝတ္႐ံု။

အတိုင္းအတာ
အေပၚဖုံးဝတ္႐ံု /
အေပၚဆုံးပခုံးမွ ေအာက္ဆုံးအနားသတ္အထိ - ၁၁၂ စင္တီမီတတာ
လက္အရွည္ - ၅၀ စင္တီမီတာ
ေဘးအက်ယ္ - ၅၁ စင္တီမီတာ ( ဟိုဘက္ ဒီဘက္ ပခုံးအက်ယ္ )

ပုဆိုး /
ပုဆိုး အနံ - ၂၃၉ စင္တီမီတာ
ပုဆိုး ကြင္းအက်ယ္ - ၄၄ စင္တီမီတာ

အတြင္းခံ အကႌ်ျဖဴ /
အေပၚဆုံးပခုံးမွ ေအာက္ဆုံးအနားသတ္အထိ - ၁၀၉ စင္တီမီတာ
လက္အရွည္ - ၈၇ စင္တီမီတာ
ေဘးအက်ယ္ - ၄၆ စင္တီမီတာ ( ဟိုဘက္ ဒီဘက္ ပခုံးအက်ယ္ )

ေခါင္းစီး / ေခါင္းေပါင္း
ေခါင္းစီးၾကိဳး အလ်ား - ၅၀ စင္တီမီတာ
ေခါင္းေပါင္း အတြင္းက်ယ္ - ၁၆.၅ စင္တီမီတာ
ေခါင္းေပါင္း အျမင့္ - ၂၆.၅ စင္တီမီတာ

လက္ရွိတည္ေနရာ - ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္
ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ - IM.43 to D-1912

အခုျမင္ေနရတဲ့ ျမန္မာဘုရင္ ဝန္ၾကီးဝတ္စံုဟာ မင္းတုန္းမင္း(၁၈၅၂-၁၈၇၈) ႏွင့္ သီေပါဘုရင္ (၁၈၇၈-၁၈၈၅) လက္ထက္အထိ အမႉ႕ထမ္းခဲ့တဲ့ ' ကင္းဝန္မင္းၾကီး ဦးေကာင္း"ရဲ့ နန္းတြင္းဝတ္စံုျဖစ္တယ္။

ကင္းဝန္မင္းၾကီး သက္ရွိထင္ရွားရွိစဥ္က အမွန္တကယ္ဝတ္ခဲ့တဲ့ ဝတ္စံုအစစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ႔ ယဥ္ေက်းမႉ႕ဆိုင္ရာ ေရွးပစၥည္းေတြထမ္းသိမ္းရာမွာ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္တဲ့ ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္ မွာျပသထားပါတယ္။ ဒီဝတ္စံုကို ဘယ္လိုကေနဘယ္လို ရတယ္လို႕ ျပတိုက္က အရိပ္အမြတ္ေတာင္ မေျပာပါ။

ျပတိုက္က ဒီဝတ္စံုကို ဘယ္လိုရတယ္ဆိုတာစိတ္ဝင္စားစရာပါ။ အဂၤလိပ္ေတြဟာ မႏၲေလးဘုရင့္နန္းေတာ္ကို မသိမ္းမွီကေန သိမ္းယူျပီးေနာက္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ ကင္းဝန္မင္းၾကီးဦးေကာင္းရဲ့အကူညီေတြအမ်ားၾကီး ယူခဲ့၊ ရခဲ့ပါတယ္။ တည့္တည့္ေျပာရရင္ ေကာင္းေကာင္းအသုံးခ်တာပါဘဲ။

ကင္းဝန္မင္းၾကီးအေၾကာင္း ေရးထားျပီးသား စာတမ္းေတြ အေျမာက္အမ်ား ရွိျပီးျဖစ္လို႕ ထပ္မေရးေတာ့ပါ။ ႐ုရွား လူမ်ိဳး ပါဠိ နဲ႕ သကၠတပညာရွင္ အိုင္ဗင္ ပဗလိုဗစ္ မိဖ္နယယ့္ (Ivan Pavlovich Minaev 1940- 1890 ) ရဲ့ ေန႕စဥ္ေရး မွတ္တမ္းအရ ျမန္မာဘုရင္ပါေတာ္မူျပီးျဖစ္ေနပါလွ်က္ ျမန္မာဝန္ၾကီးအခ်ိဳ႕ ဟာ ယခင္နန္းတြင္း အခစားဝင္စဥ္ကအခ်ိန္အတိုင္း နန္းေတာ္ထဲ အခစားဝင္ျမဲဝင္ေနေသးတာကို ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ဘယ္သူ ဘယ္ဝါရယ္လို႕ နာမည္အတိက် မပါ။

9/13/09

မိဖုရားဝတ္႐ံု

အမ်ိဳးအစား - မိဖုရားဝတ္႐ံု
အခ်ိန္ကာလ - ၁၈၆၀ ဝန္းက်င္
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - မႏၲေလး ၊ ျမန္မာ

ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ႏိုင္ငံျခားျဖစ္ ဖဲသား၊ ပုဇြန္ဆီေရာင္၊ အစိမ္းေရာင္ ၊ ေရႊ ၊ ေငြ ၊ စီးကြင့္၊ ေဘာ္ၾကယ္၊ နန္းၾကိဳး စတာေတြကို အသုံးျပဳ၍ စီရင္ခ်ဳပ္ထားေသာ ေရႊခ်ည္၊ ေငြခ်ည္ထိုး ဝတ္႐ံု။

လက္ရွိတည္ေနရာ - ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ လန္ဒန္
ျပတိုက္ပစၥည္း အမွတ္ - IM.45 to C, E, F-1912

ျပတိုက္မႉးေတြရဲ့အဆိုအရ မင္းတုန္းမင္း ( ၁၈၅၃-၁၈၇၈ ) ဟာ သူ႕ရဲ့မိဖုရားေတြထဲက တစ္ပါးအတြက္ ရည္ရြယ္ျပီး ဒီ ဝတ္႐ံုေတာ္ကို ခ်ဳပ္လုပ္ေစခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

ဒီေတာ့ ေျပာစရာေပၚလာျပန္တယ္။ ဘယ္မိဖုရားလဲ။ ေရႊတိုက္ေတာ္စာရင္း ( Official Records ) အရ မင္းတုန္းမင္းမွာ တရားဝင္အမည္ေပါက္ မိဖုရား ၆၀ ရွိပါတယ္။ အမည္မေပါက္တဲ့ သာမန္ ေဆာင္ရမိဖုရား ၊ ကိုယ္လုပ္ေတာ္ဆိုတာေတြလည္းရွိပါေသးတယ္။

တင္းက်ပ္တဲ့ သက္ဦးဆံပိုင္ စည္းကမ္းေတြနဲ႕ ထိမ္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကုန္းေဘာင္ နန္းတြင္းမွာ ခစားသူေတြေရာ၊ ဝတ္စားဆင္ယင္ထားတဲ့ ဝတ္႐ံု ကြဲပါတယ္။

ဝတ္႐ံုမွာ အလွဆင္ထားတဲ့ အရာ တစ္ခုျခင္းဆီမွာ သီးျခားအဓိပၸါယ္ေဖာ္ေဆာင္တာရွိသလို ရာထူးအဆင့္တန္းကိုပါ ေဖာ္ျပတယ္။ ( သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္ ဆိုတဲ့အတိုင္း ဘုရင္မထင္ရင္ မထင္သလို ဝတ္ထားတဲ့ ဝတ္႐ံု၊ ရာထူး နဲ႕ ေနာက္ဆုံး အသက္ပါ အခ်ိန္မေရြးဆုံးပါးရေလ့ရွိတယ္)

ကိုလိုနီေခတ္ဦးပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမူ႕ထမ္းခဲ့တဲ့ အရာရွိတစ္ဦးမွ ဒီမိဖုရားဝတ္စံုကို ဝယ္ယူခဲ့တာပါ။ သမိုင္းဆရာ ၊ ရာဇဝင္ဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားက ကုန္းေဘာင္ရာဇဝင္အေၾကာင္းေရးထားတာေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနျပီမို႕ အက်ယ္မေရးေတာ့ပါ။

ျမန္မာဘုရင္ရဲ့ နန္းတြင္း ပစၥည္းနဲ႕ ရတနာေတြဘယ္လိုေပ်ာက္ကုန္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သမိုင္းဆရာ ၊ ရာဇဝင္ဆရာေတြ သတိမထားမိဘူးထင္ပါတယ္။

ဒါေပသိ ႐ုရွား လူမ်ိဳး ပါဠိ နဲ႕ သကၠတပညာရွင္ အိုင္ဗင္ ပဗလိုဗစ္ မိဖ္နယယ့္ (Ivan Pavlovich Minaev 1940- 1890 ) ရဲ့ ေန႕စဥ္ေရး မွတ္တမ္းအရ သီေပါမင္း မႏၲေလးကေန ပါေတာ္မူျပီးေနာက္ ၅၇ ရက္ေျမာက္ေန႕မွာ ဘုရင့္နဲ႕ မိဖုရားအသုံးေဆာင္အပါဝင္ "နန္းတြင္းပစၥည္း" ေလလံပြဲတစ္ခုကို စေလဒင္ ဦးေဆာင္ျပီးလုပ္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

8/30/09

ေပထက္ အကၡရာ ေရးကူးတင္က် ဟန္ စဥ့္ကြင္း

ေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္ မွာရွိေနတဲ့ ေနာက္ထပ္ မင္းကြန္း စဥ့္ကြင္း တစ္ခုပါ။
တတိယ သံဃာရတာတင္ဟန္ စဥ့္ထယ္ကို အရင္ပိုစ္မွာ တင္ခဲ့ျပီးပါျပီ။
အစိမ္းေရာင္ စဥ့္ရည္သုတ္လိမ္းထားျပီးလက္ရာ အေတာ္တန္ေသသပ္ပါတယ္။

ေအာက္ပိုင္းမွာ " ေပထက္ အကၡရာ ေရးကူးတင္က် ( ၾက ) ဟန္" လို႕ျမန္မာလို ေရးထားပါတယ္။

အမ်ိဳးအစား - ေပထက္ အကၡရာ ေရးကူးတင္က် ဟန္ စဥ့္ကြင္း
ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ေျမထည္မီးဖုတ္ စဥ့္ရည္သုတ္ ခပ္ႏွိပ္ ပံုေဖာ္
အခ်ိန္ကာလ - ခန္႕မွန္း ၁၈ ရာစုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္း ( ၁၇၉၁ ဝန္းက်င္)
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - ျမန္မာ၊ မင္းကြန္း
အရြယ္အစား- (၂၃.၅ x ၂၃.၁၈ x ၅.၄) စင္တီမီတာ
လက္ရွိတည္ေနရာ - ေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္
ျပတိုက္အမွတ္- Gift of Marilyn Walter Grounds (AC1994.234.6.2)

8/29/09

တတိယ သံဃာရတနာတင္ဟန္ စဥ့္ကြင္း

အမ်ိဳးအစား - တတိယ သံဃာရတနာတင္ဟန္ စဥ့္ကြင္း
ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - ခပ္ႏွိပ္ ပံုေဖာ္ ေျမထည္မီးဖုတ္ စဥ့္ရည္သုတ္
အခ်ိန္ကာလ - ခန္႕မွန္း ၁၈ ရာစုႏွစ္ ( ၁၇၉၁ ဝန္းက်င္ )
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - ျမန္မာ၊ မင္းကြန္း
အရြယ္အစား- (၂၃.၅ x ၂၃.၅ x ၄.၄၅) စင္တီမီတာ
လက္ရွိတည္ေနရာ - ဒီေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္
ျပတိုက္အမွတ္- Gift of Marilyn Walter Grounds (AC1994.234.6.1)

================================================

ျမန္မာျပည္က " မင္းကြန္း" ဆိုတဲ့ ရြာေလးတစ္ရြာမွာ ကမ႓ာေက်ာ္တာေတြက

မင္းကြန္း ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး
မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္းၾကီး
မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ၾကီး

မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ၾကီးက စဥ့္ကြက္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ေပ်ာက္ပ်က္ကုန္ပါျပီ။
ေခတ္အဆက္ဆက္မင္းေတြလည္း မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ၾကီးဆိုရင္ (တေဘာင္) ေၾကာက္လို႕ မျပင္ပါဘူး။

တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ ယိုယြင္းပ်က္စီးလာလိုက္တာ အုတ္ပံုၾကီးျဖစ္တဲ့အထိ ျပစ္ထားၾကမယ္ထင္ပါတယ္။
အမ်ားသိျပီးသားျဖစ္တဲ့အတိုင္း မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းၾကီးေတာင္မွ ကိုလိုနီေခတ္ဦးေရာက္မွ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတစ္ဦးက ဦးေဆာင္ျပီးလုပ္ခဲ့လို႕ ဒီလိုျမင္ရတာပါ။

စဥ့္ကြင္းေတြကေတာ့ ကုန္သေလာက္ရွိေနပါျပီ။ တခ်ိဳ႕လည္းအခိုးခံရ ၊ တခ်ိဳ႕ ေရထဲပါ။ တခ်ိဳ႕ ဥေရာပအထိ ေရာက္တယ္။ ေပၚဦး ေျပာတဲ့ ျခေသ့ၤၾကီး ႏွစ္ေကာင္လည္း ယခုအခ်ိန္ ေျခေလးေခ်ာင္းေတာင္ ေကာင္းေကာင္းက်န္ပါဦးမလားမသိ။

မင္းေတြကလည္း မျပင္
လူေတြကလည္း မျပင္
သံဃာေတာ္ေတြကလည္း မျပင္
ပညာရွင္ေတြကလည္း မျပင္
ယူနစ္စကိုကလည္း မျပင္။ ဘာလို႕မ်ား မျပင္။

8/26/09

မမွားဘူးတဲ့ သမိုင္း သုေတသနသမား

မမွားဘူးတဲ့ သမိုင္း သုေတသနသမား ဆိုတာ မရွိပါ။

ဥေရာပ၊ အေမရိကား ၊ အာဖရိက၊ အာရွ အစျပဳလို႕ ဘယ္သမိုင္းသုေတသနသမားမွ မမွားဘူးတဲ့လူမရွိပါ။

ဘာျဖစ္လို႕မွားလဲဆိုေတာ့ " သမိုင္းသုေတသန" ျဖစ္ေနလို႕ဘဲ လို႕ေျဖရပါလိမ္႔မယ္။

အေရးၾကီးဆုံးက အဆက္မျပတ္ေလ့လာဖို႕ နဲ႕ အခ်က္လက္ျပည့္စံုသြားလို႕ အေျဖမွန္ရလာတဲ့အခါ ေရွ႕က မွားခဲ့တာကို " အမွားျပင္ဆင္ခ်က္ " အေနႏွင့္ ျပင္ဖို႕ပါ။

8/24/09

ေရႊနန္းသခင္ စႏၵ ဝိဇယ ရာဇာ

၁၀၇၂ (၁၇၁၀ ေအဒီ)
ေရႊနန္းသခင္ စႏၵ ဝိဇယ ရာဇာ

ဟိႏၵဳအယူဝါဒ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႉ႕ဆိုင္ရာ အမွတ္လကၡဏာ မပါေတာ့တဲ့ ရခိုင္ ဒဂၤါးစာရင္း။

???? = ရွိေနႏိုင္ေသးတဲ့ ဒဂါၤးေတြကိုရည္ရြယ္တယ္။
ဒီစာရင္းဟာ သုေတသန အဆင့္မွီစာရင္း မဟုတ္ေသးပါ။

?????
နာရဒိပတိ ဦးရီးေတာ္ မဟာနႏၵဘရ ၊ ၆၆၀ ( ၁၂၉၈ ေအဒီ )
???
ဆင္ျဖဴရွင္ နာရဓိပတိ ေစာလိႈင္သွ်င္ ၊ ၉၆၃ ( ၁၆၀၁ ေအဒီ )
?????
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ မင္းတရားၾကီး ဦး ေလွ်ာင္းရွာ့ ၊ ၉၈၁ ( ၁၆၁၉ ေအဒီ )
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ သီရိဓမ ရာဇာ ၊ ၉၈၄ ( ၁၆၂၂ ေအဒီ )
ဆင္ျဖဴသခင္ ဆင္နီသခင္ နာရဓိပတိျဂီ ၊ ၁၀၀၀ ( ၁၆၃၈ ေအဒီ )
ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတရားၾကီး ၊ ၁၀၀၇ ( ၁၆၄၅ ေအဒီ)
ေရႊနန္းသခင္ စႏၵ ဝိဇယ ရာဇာ ၁၀၇၂ ( ၁၇၁၀ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသူရိယ ရာဇာ ၁၀၉၃ ( ၁၇၃၁ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ နာရပဝါယ ရာဇာ ၁၀၉၅ (၁၇၃၅ ေအဒီ )
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ စႏၵဝိဇလ ရာဇာ ၁၀၉၅ ( ၁၇၃၃ ေအဒီ)
အရွင္ေရႊနန္းသခင္ မဓရာဇ္ ရာဇာ ၁၀၉၉ ( ၁၇၃၇ ေအဒီ )
ေရႊနန္းသခင္ စႁႏၵသုဓမရာဇာ ၊ ၁၀၁၄ ( ၁၆၅၂ ေအဒီ )
??????
ေရႊနန္းသခင္ အဘရ မဟာရာဇာ ၊ ၁၁၂၆ ( ၁၇၆၄ ေအဒီ )
ေရႊျပည္သခင္ ဓမၼရာဇဓိရာဇာ ၊ ၁၁၄၀ ( ၁၇၇၈ ေအဒီ)
ေရႊနန္းသခင္ မဟာသမတရာဇာ ၊ ၁၁၄၄ ( ၁၇၈၂ ေအဒီ )
????
ကုလ မဟာရာဇာ ( ခုႏွစ္ မသိရေသးပါ)

ဒီ ဒဂၤါးပံုကို ရထားတာၾကာပါျပီ။ စာလုံးတခ်ိဳ႕ ပ်က္ေနတဲ့အတြက္ ဖတ္ရတာ မေသခ်ာေသးတာရယ္ ၊ အတုမ်ားျဖစ္ေနမလားလို႕ သံသယရွိလို႕ စစ္ေဆးေနရေသးတာရယ္ေၾကာင္႔ မတင္ျဖစ္ဘဲၾကာေနတာပါ။

စကားလုံးသတ္ပံု အယူအဆ၊ အဆြဲ ၊ ေကာက္ေၾကာင္း အရ အစစ္လို႕ရဲရဲေျပာႏိုင္ပါျပီ။
စိတ္ဝင္စားတဲ့လူမ်ား ပံုေရာ စာပါ ယူသုံးႏိုင္ပါျပီ။

8/23/09

တူရြင္းေတာင္ ဘုရားေက်ာက္စာ

တူရြင္းေတာင္ ဘုရားေက်ာက္စာ
ပုဂံအေရွ႕ေတာင္ ၊ တူရြင္းေတာင္ထိပ္။ ပံု ၄၅ ။ စာရင္း ၄၆၅ ။

၁။ သဂရစ္ ၅၈၆ ျမကၠသိုလႏွစ္ တပို႕တြဲ
၂။ လဆန္း ၂ ရက္ ၾကာသာပေတင႕ အား အရည္း
၃။ ငစိုက္သင္ ႏွင့္ ၊ ငစင္သင္လံု မိန္႕ၾကားကာ ငစ
၄။ င္သင္ မေအာင္ ငစိုက္သင္ေအာင္၏။ တရားသူ
၅။ ၾကီးကားအက်ိဳးရွိ ၁၊ စတၱ(႐ုယ္) ၁၊ ကစၥကာပတိ
၆။ ယ္ ၁၊ ကစၥပၾကဳံ ။ ဤသူ ၄ ေယာက္ေသာကား
၇။ တရား(ကြ)န္း သာယာတြင္ ေမး ေပသေတး၊
၈။ တူရင္ေတာင္ထက္ ငစိုက္သင္ ပုထိုး ၂ လုံး
၉။ ဂူတလုံးလႉေသာ ယာ ၄ ပယ္ ကြၽန္
၁၀။ (ကား) ငစြယ္ဘုရား ေကြၽးေစသေတး (။) သားေျမး
၁၁။ (တြ)င္လည္းေကာင္း သူလည္းေကာင္း လူစားမူကား
၁၂။ အဝစိယ္ကား အထက္လူစားမူေသာကား
၁၃။ ေအာက္ျဖစ္ေစ သေတး။ အေဆြ အဝ(ာ:)
၁၄။ အတိုင္းမသိရပါေစ သေတး။

အက်ဥ္းခ်ဳပ္ျမန္မာျပန္

သကၠရာဇ္ ၅၈၆ ခု ( ၁၂၂၅ ) ေတာေက်ာင္းရဟန္း ႏွစ္ပါးျဖစ္တဲ့ အရည္း " ငစိုက္သင္" ႏွင့္ " ငစင္သင္လံု" တို႕ ေျမပိုင္ဆိုင္မႈအတြက္ အမႈ ျဖစ္တယ္။ အမႈကို တရားသူၾကီး ၄ ဦးပါ တရားကြန္သာယာ ( တရားရုံး ) မွာစစ္ေဆး ဆံုးျဖတ္တယ္။ ငစိုက္သင္ တရားေအာင္ ( တရားႏိုင္ ) တယ္။ တရားႏိုင္သူ ငစိုက္သင္ က တူရြင္းေတာင္ထက္ မွာ ပုထိုး ၂ လုံး၊ ဂူ ၁ လုံး နဲ႕ ဘုရားကြၽန္ အျဖစ္ " ကြၽန္ငစြယ္" ကိုလႉတယ္။

သူ႕ေကာင္းမႈကို လု႕ယက္ဖ်က္စီးသူမွန္သမွ်သည္ အဝီသို႕ က်ပါေစ သတည္း။ သူ႕ေကာင္းမႈကုသိုလ္ အက်ိဳးကို အေဆြပါးအားလုံး ရပါေစသတည္း၊ လို႕ တိုတိုဘဲေရးခဲ့တယ္။
ေက်ာက္စာက တိုသေလာက္ ေလ့လာစရာ မ်ားပါတယ္။ပညာရွင္အမ်ားစု အဆိုအရ " ရဟန္းႏွစ္ပါး အမႈျဖစ္တာ" ၊ ဒီအမႈကို " လူ တရားသူၾကီး " က ဆုံးျဖတ္တာ၊ တရားသူၾကီး ၄ ဦးထား ဆုံးျဖတ္တာ စသျဖင့္ အထူးအဆန္းျဖစ္ေစတယ္လို႕ ဆိုတယ္။

ကြၽန္ေတာ္သတိထားမိတာက အလႉရွင္ဟာ ရဟန္းျဖစ္ေနပါရက္ ဘာလို႕မ်ား သူ႕ေကာင္းမႈအတြက္ " က်ိန္စာ " တိုက္ခဲ့သလဲဆိုတာပါ။

ေဒါက္တာ သန္းထြန္းရဲ့ စာတမ္းမွာ " အရည္း ငစိုက္သင္ " ဟာ ေတာေက်ာင္း ရဟန္းျဖစ္တယ္လို႕ အခိုင္အမာ ဆိုထားတယ္။

ဒဂၤါးရွာပံုေတာ္

ရခိုင္ ဒဂၤါးကိုလာၾကည့္တဲ့လူေတြမ်ားတာသိရတယ္။

ဒီပံုကို ဘေလာ့ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျမင္ဖူးၾကပါလိမ္႔မယ္။မူရင္းက ေနး ဆိုယ္ဝါဒ္ ဒီဒီ ( Neil Sowards, D.D.) ရဲ့ ျမန္မာျပည္ ဒဂၤါးရွာပံုေတာ္( Coin Hunting in Myanmar (Burma) ) ေဆာင္းပါးပါ။ မူရင္းစာေရးသူမွာ ခရစ္ယာန္ သင္းအုပ္ဆရာျဖစ္ဟန္တူပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းရွားပါး ဒဂၤါး( ေငြအေျကြေစ့ ) စုေစာင္းသူလည္းျဖစ္တဲ့အေလွ်ာက္ ျမန္မာျပည္ေရာက္ တဲ့အခါတိုင္း ဒဂၤါးရွာပံုေတာ္ဖြင့္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကို အသင္းေတာ္ကိစၥနဲ႕ ၁၃ ေခါက္ေရာက္ျဖစ္တာရယ္ ၊ သင္းအုပ္ဆရာျဖစ္တာရယ္ေၾကာင့္ ျမန္မာအေၾကာင္း အေတာ္အတန္ သိပံုရမယ္ထင္ပါတယ္။

သူေျပာျပလို႕ အဲဒိေခတ္အခါက ေရွးေဟာင္းပစၥည္ေရာင္းဝယ္ပံုကို စိတ္ဝင္စားဖြယ္ဖတ္ရပါတယ္။ စာေရးသူအဆိုအရ သူေရာက္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္တုန္းက ခန္႕မွန္းလူဦးေရ ၄၅ သန္းေလာက္ရွိတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလို ေရွးေဟာင္းရွားပါး ဒဂၤါး အေၾကာင္းႏွံ႕ႏွံ႕စပ္စပ္သိတဲ့လူ( ေလ့လာစုေစာင္းသူ) ၅ ဦးထက္မပိုဘူးလို႕ဆိုပါတယ္။ ခုခ်ိန္ မ်ိဳးဆစ္သစ္ လူငယ္ေတြထဲမွာေရာ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိႏိုင္မလဲ ေမးလာခဲ့ရင္ ေျဖရခက္ပါတယ္။

The people are wonderful and friendly နဲ႕အဆုံးသတ္ထားတဲ့ သူ႕ေဆာင္းပါး၊ အေၾကာင္းရာနဲ႕ အေရးသားကို ၾကိဳက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူေရးခဲ့တာကိုျပင္စရာရွိပါတယ္။

Photo caption:
Top left: Kingdom of Pyu lead coin 500-800 AD, bird left.
Top right Kingdom of Funan, silver 190-550 AD, rising sun.
Center: Srekshetra silver 1/100 unit 750-832 AD unknown symbol
Bottom Right: Sanda Thudhamma Silver 1652 AD Burmese writing.
U. S. Dime is reference as to size.

ငွက္ပံုပါ သတၱဳ ပံုစံခြက္ကို ေအဒီ ၅၀၀-၈၀၀ ပ်ဴ ဒဂၤါးလို႕ေျပာထားပါတယ္။ မဟုတ္ပါ။ အိုးလုပ္စဥ္ ပန္းပံုနဲ႕ အစက္ေပ်ာက္ေတြ ပံုေဖာ္ရာမွာသုံးတဲ့ တံဆိပ္တံုး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

တက္သစ္စ (ေန) ပံုပါ ဒဂၤါးကိုေတာ့ ကေမ႓ာဒီးယား ေရွးေဟာင္း ျမိဳ႕ေတာ္ ဖူနန္ လို႕ေျပာထားပါတယ္။ သီရိေခတၱရာ ျမိဳ႕ေဟာင္း တူးေဖာ္စဥ္ သီရိဝစၧ ေခၚ အိမ္မြန္(Shrivetsa) ပံုပါ ဒဂၤါးအရြယ္ ရြံ႕ျပားပံုစံခြက္ ေတြ႕ထားလို႕ သီရိေခတၱရာ မွာလည္း ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖြယ္ရာရွိပါတယ္။ ဖူနန္ ဒဂၤါး လို႕ေတာ့ အတိက်ေျပာလို႕မရႏိုင္ေသးပါ။

အလယ္မွာရွိေနတဲ့ ေရႊ အပိုင္းစ ကလဲ ဒဂၤါးမဟုတ္ပါ။ သီရိေခတၱရာ ျမိဳ႕ေဟာင္း ကရတဲ့ ေရႊထယ္အေတာ္မ်ားမ်ားကို ျမန္မာျပည္မွာထက္ ထိုင္း နဲ႕ စကၤာပူမွာ အေတြ႕ရပိုမ်ားပါတယ္။ လူၾကိဳက္မ်ားပါတယ္။

၁၀၁၄ ( ေအဒီ ၁၆၅၂ ) ခုႏွစ္ ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသုဓမၼာ အမွတ္တံဆိပ္ပါ ဒဂၤါးကေတာ့ ရခိုင္ဒဂၤါး ျဖစ္ပါတယ္။

မူရင္း ေဆာင္းပါးကို ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ လင္႔မွာသြားဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။
http://www.michigancoinclub.org/burma.html

8/10/09

ကမာၻ႕အၾကီးဆုံး ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္

ကမာၻ႕အၾကီးဆုံး ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္

တရုတ္ႏိုင္ငံ
စီခြၽမ္ျပည္နယ္ ( Sichuan Province) ၊ အိေမးရွန္ျမိဳ႕ (Eimeishan City)

တရုတ္ႏိုင္ငံ လီရွန္ ျမစ္ေဘးမွာရွိ ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္ၾကီးျဖစ္ပါတယ္။
ေတာင္နံရံမွာ ထြင္းထုထားတာျဖစ္ျပီး ေျခႏွစ္ဘက္စံုခ်ထားတဲ့ " ျပလမၺနာသန" ျဖစ္တယ္။
ေရွ႕ဘက္မွာရွိ ျမစ္သုံးစင္း ဆံုရာေနရာ ႏွင့္ တဘက္ကမ္းရွိ လီရွန္ျမိဳ႕ကို မ်က္ႏွာမူလ်က္ ေတြ႕ရပါတယ္။

အာဖဂန္နစၥတန္ ဘာမီရန္ ေတာင္ၾကားက အၾကီးဆုံးရုပ္ပြါးေတာ္ေတြထက္ ၁၈မီတာ ပိုရွည္လို႕ ကမာၻ႕အၾကီးဆုံး ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္အျဖစ္မွတ္တမ္းဝင္တယ္။

ဦးေခါင္းထက္ ရစ္ေခြျပီးပံုေဖာ္ထားတဲ့ ဆံက်စ္ေတာ္ ေပါင္း ၁၀၂၁ ရွိကာ
အျမင့္ ၇၁ မီတာ။
ပခုံးအက်ယ္ ၂၈ မီတာ။
မ်က္ႏွာေတာ္ အရွည္ ၁၄.၇ မီတာ နဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္အက်ယ္ ၁၀ မီတာ။
နားရြက္ေတာ္ ၈.၅ မီတာအရွည္။
မ်က္လုံးေတာ္ ေဘးအက်ယ္၃.၃ မီတာ။
လက္ခလယ္ တစ္ေခ်ာင္းတည္းရဲ့ အရွည္ဟာ ၈.၃ မီတာ။
ေျခဖဝါးေတာ္ ၁၁ မီတာ ရွည္ျပီး ေဘးအက်ယ္ ၈.၅ မီတာ။

တရုတ္ႏိုင္ငံ " တန္ " မင္းဆက္လက္ထက္၊ ေအဒီ ၇၁၃ မွာစတင္ ထြင္းထုျပီး ႏွစ္ေပါင္း ၉၀ အၾကာ ေအဒီ ၈၀၃ မွာအျပီးသတ္တယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ မင္း နဲ႕လူေတြ ထိမ္းသိမ္းလာခဲ့ တာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၂၀၀ ေက်ာ္လာပါျပီ။

လီရွန္ျမစ္ေဘး သစ္ေတာထဲမွာရွိတဲ့ အခ်ိဳ႕ သစ္ပင္ေတြ ဟာလည္းဘဲ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိ အပင္ေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ယူနစ္စကို အဖြဲ႕ၾကီးရဲ့ " ကမာၻ႕ ယဥ္ေက်းမႈ နဲ႕ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ " ဆိုက္တစ္ခုအျဖစ္ စာရင္းသြင္းခဲ့တယ္။

ေအာက္မွာ ေပးထားတဲ့ ယူနစ္စကို ဆိုက္မွာ ပံုေတြသြားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။
http://whc.unesco.org/en/list/779
==============================================================
စကားခ်ပ္ > ျပီးခဲ့တဲ့ စီခြၽမ္ ငလ်င္ၾကီးမွာ လီရွန္ ဗုဒၶရုပ္ပြါးေတာ္ၾကီး အထိအခိုက္မရွိလို႕ သိရပါတယ္။

8/1/09

" ျပလမၺနာသန"

ေယဓမၼာ ေဟတုပၸ ဘဝါ
ေတသံ ေဟတံု တထာ ဂေတာ
အာဟ ေတသဥၥ ေယာနိ ေရာေဓါ
ဧဝံ ဝါဒီ မဟာ သမေဏာ

ခႏၶာရဲ့ျဖစ္ျခင္း အစဟာ သမုဒယျဖစ္တယ္။ သမုဒယရဲ့ ျဖစ္တည္ရာကို ေျပာျပတယ္။ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေစရာ ျဖစ္တဲ့ နိေရာဓတရားကို ေျပာျပ ျခင္းသည္ ဘုရား၏အဆံုးမ ဝါဒျဖစ္သည္။

ကြၽန္ေတာ္ဒီလိုဘဲနားလည္တယ္။ ဒိထက္ရွင္းမျပတတ္ပါ။
လာဖတ္တဲ့ သူမ်ားရွင္းျပခဲ့ရင္ ေကာင္းမယ္။

ခရစ္ (Chris ) ေျပာသလို ထူးျခားတဲ့ ဟန္ဆိုေသာ္လည္း အေရတြက္မနည္းဘူလို႕ ပညာရွင္ေတြ ယူဆထားပါတယ္။ ဗုဒၶ ႐ုပ္ပြါးေတာ္ေတြရဲ့ ဟန္ပန္ကို ခြဲျခားရာမွာ.

" လက္ေတာ္ဟန္ထား" " မုျဒာ " ( Mudra ) လို႕ေခၚတယ္။

" ေျခေတာ္ဟန္ထား" " အာသန " ( Asanas ) လို႕ေခၚပါတယ္။

ခုျမင္ေနရတဲ့ ေျမပံုဘုရား မွာ ဗုဒၶ ႐ုပ္ပြါးေတာ္ရဲ့ လက္ေတာ္ဟန္ထား" တရားေဟာ( တရားျပ ) ဟန္
" ဓမၼစၾကာမုျဒာ " ( Dharmacakranmudra ) ျဖစ္တယ္။

" ေျခေတာ္ဟန္ထား" က ေျခႏွစ္ဘက္စံုခ်ထားတဲ့ " ျပလမၺနာသန" ( Pralambana`sana) ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုေျခေတာ္ စံုခ်ထားတဲ့ ဟန္ဟာ ပ်ဴေခတ္ကတည္းက ရွိခဲ့တဲ့ ဟန္လို႕ ပညာရွင္ေတြ ဆိုပါတယ္။ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ " ဂႏၶာရ" မွာေတာ့ ေအဒီ ၂-၃ ရာစုမွာကတည္းကရွိခဲ့တယ္။

အာဖဂန္နစ္စတန္ ဘာမိယံ ( Bamiyan) မွာေတာ့ ေအဒီ ၃-၄ ရာစုကတည္းကရွိခဲ့တယ္။ တာလီဘန္ေတြ ဖ်က္စီးပစ္လို႕ အေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္စီးကုန္ပါျပီ။

ေယဓမၼာ ေဟတုပၸ ဘဝါ

yes, feel free to use anything you like from my photographs. I took that one because the Buddha's legs were down in front of him. Most unusual. all the best, Chris

ေလးေၾကာင္းစာပါ ေျမပံုဘုရာ တစ္ဆူကို ခရစ္ (Chris ) စုေဆာင္းထားတဲ့ Flicker Site မွာအမွတ္မထင္ေတြ႕ပါတယ္။ ဗစ္တိုးရီးယား နဲ႕ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္၊ကို အလည္ပတ္ေရာက္စဥ္ ထူးထူးျခားျခား (ေျခႏွစ္ဘက္ခ်ဟန္ )ျဖစ္လို႕ ႐ိုက္ယူခဲ့တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

အမ်ားေလ့လာဖို႕ရာ ယူသုံးခြင့္ျပဳပါလို႕ ခြင့္ေတာင္းတဲ့အခါ အထက္ပါစာအတိုင္း ႏွစ္သက္ဖြယ္ အေၾကာင္းျပန္ ခြင့္ျပဳပါတယ္။ အရြယ္အစား နဲ႕ အခ်က္လက္အျပည့္အစံုရဖို႕ ျပတိုက္ကို လွမ္းေမးရပါဦးမယ္။

ပုဂံေခတ္ေျမပံုဘုရားသမိုင္းေရးထားတဲ့ စာမ်ားမ်ားမရွိေသးပါ။ သိသေလာက္ေျပာရရင္ ေက်ာက္စာဝန္ေဟာင္း ဦးျမကႏွစ္အုပ္တြဲေရးပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ ရွာမရေသးပါ။

ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ျမန္မာ့ေျမထယ္ပစၥည္းမ်ားစာတမ္းမွာ တျခားေျမထည္ႏွင့္အတူ ေရးထားတာဖတ္၊မွတ္ေလ့လာရပါတယ္။ ပံုမပါဘဲ စာေတြခ်ည္း မွတ္ရတဲ့အခါ စိတ္ထဲအားရေက်နပ္မႈ မရွိဘူးလို႕ စိတ္ထဲရွိတဲ့အတိုင္းဆိုခ်င္ပါတယ္။

ျမန္မာဘာသာေရး သမိုင္းသုေတသန ဆိုင္ရာ စာတမ္း၊ စာအုပ္ေတြရဲ့ အားနည္းခ်က္က ပံုမပါတာပါဘဲ။ ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္၊ ဘယ္နားမွာ တူးေဖာ္ရရွိတဲ့ ေရွးပစၥည္းမွာ
ဘယ္လို ေလ့လာေတြ႕ ရွိပါတယ္ ဆိုျပီး စာေတြအမ်ားၾကီးေရးထားေသာ္လည္းဘဲ ပံုမပါ။

စာျပသမိုင္း ဆိုတာထက္ ပံုျပသမိုင္းကသာ လူေတြကို ပိုစိတ္ဝင္စားေစႏိုင္လိမ့္မယ္၊ ေလ့လာလိုသူေတြ အတြက္ အက်ိဳးမ်ားမယ္လို႕ ယံုၾကည္မိပါရဲ့။

ခုေတာ့ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေရးထားတဲ့ စာကို ျဖည္႕စြတ္ေရးသားဖို႕ ဆိုတာအသာထားလို႕ သူေရးထားတဲ့ စာတမ္းထဲက စာေတြကို အမွန္တကယ္ ပစၥည္းေတြနဲ႕ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးဖို႕ရာ အခ်ိန္အမ်ားၾကီးေပးျပီး စုေဆာင္း ရွာေဖြရပါဦးမယ္။

ေျမပံုဘုရားေတြကို ပ်ဴေခတ္ ခန္႕မွန္း ၅ ရာစု လို႕ပညာရွင္အမ်ားစုက ဆိုပါတယ္။
ေျမပံုဘုရားေတြမွာ ဘယ္အခ်ိန္မွာစျပီး စာေရးလဲဆိုရင္ အနိ႐ုဒၶ ( အေနာ္ရထာ ) မင္းဘြဲ႕ပါစာ ေျမပံုဘုရားအမ်ားအျပားေတြ႕ရျပီမို႕ ၁၁ ရာစုဦးပိုင္း ပုဂံ၊ လို႕အေသအခ်ာေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ေျမပံုဘုရား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ " စာ " ပါတဲ့အတြက္ ေခတ္ျပိဳင္အေထာက္အထားအျဖစ္ ေလ့လာလို႕ရပါတယ္။ ပုဂံေခတ္ေျမပံု ဘုရားလို႕ဆိုတဲ့အခါ အလႉရွင္ေတြဟာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ မင္း၊ မိဘုရား၊ အမတ္၊ ရဟန္း ၊ ရေသ့ ၊ အမႈ႕ထမ္း ကေန သာမန္အရပ္သူ၊ အရပ္သားေတြအထိပါတယ္။

အလႉရွင္နာမည္၊ အလႉပစၥည္း ဒါမွမဟုတ္ ဆုေတာင္းစာေတြကို ၊ ေျမပံုဘုရား ေနာက္ေက်ာဘက္ ဒါမွမဟုတ္ ေအာက္ေျခဘက္ပိုင္းမွာ ေရးထိုးထားေလ့ရွိပါတယ္။

ေဆးဘက္ဝင္ သစ္သီး၊ သစ္ပင္၊ နာမည္ေတြေရးထာတဲ့ ေျမပံုဘုရားေတြလည္းရွိပါတယ္။
စာေတြကို နာဂရီ ၊ သကၠတ၊ မြန္၊ ပါဠိ ဘာသာနဲ႕ ေရးတယ္။

အခုျမင္ေနရတဲ့ ေျမပံုဘုရား ေအာက္ေျခမွာ စာေလးေၾကာင္းေရးထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ စာေတာ္မ်ားမ်ားက ဖတ္မရေအာင္ ပ်က္ ေနပါျပီ။

ေျမပံုဘုရားေအာက္ေျခမွာ ေရးထားတာရယ္၊ ေလးေၾကာင္းစာျဖစ္ေနတာရယ္ ေၾကာင္႔ " ေယဓမၼာ" ဂါထာျဖစ္မယ္လို႕ ေကာက္ခ်က္ခ်လိုပါတယ္။
အေသအျခာေျပာႏိုင္ဖို႕ စာအေဟာင္းေတြနဲ႕တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးျပီးဖတ္ၾကည့္ရပါဦးမယ္။

ေယဓမၼာ ေဟတုပၸ ဘဝါ
ေတသံ ေဟတံု တထာ ဂေတာ
အာဟ ေတသဥၥ ေယာနိ ေရာေဓါ
ဧဝံ ဝါဒီ မဟာ သမေဏာ

ေယဓမၼာ = အေၾကာင္းခႏၶာငါးပါး ေတဘူမကဝဋ္တရားတို႕သည္
ေဟတုပၸ ဘဝါ = အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သမုဒယ သစၥာသာလွ်င္ အမြန္အစရွိ ကုန္၏
ေတသံ = ေတသံ ဓမၼာနံ ထိုခႏၶာငါးပါး အစရွိေသာ တရားတို႕၏
ေဟတံု = အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သမုဒယတရားကိုလည္း
တထာ ဂေတာ = ျမတ္စြာဘုရားသည္
အာဟ = ေဟာေတာ္မူ၏
ေတ(ေတသံ) = ေတသံ ဓမၼာနံ ထိုအေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သမုဒယသစၥာတရားတို႕၏ ေယာနိေရာေဓါ အျပင္ခ်ဳပ္ျငိမ္းရာ ျဖစ္ေသာ နိေရာဓသစၥာသည္ အတၳိ ရွိ၏
သဥၥ (တဥၥ) = ထိုနိေရာဓသစၥာကိုလည္း တထာဂေတာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အာဟ ေဟာေတာ္မူ၏
မဟာသမေဏာ = ရဟန္းၾကီးျဖစ္ေသာ ဘုရားရွင္သည္။
ဧဝံဝါဒီ = ဤသို႕ေသာ အယူရွိေတာ္မူ၏။

သကၠတ-အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္

သကၠတ-အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္ စာအုပ္ပါ။
ရထားတာၾကာပါျပီ။ ဘယ္ေန႕ကရတယ္၊ ဘယ္ link ကရတယ္ ဆိုတာမမွတ္မိေတာ့ပါ။

မူရင္း သကၠတ- အသံထြက္ - အဂၤလိပ္ ။
ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ link မွာရႏိုင္ပါတယ္။
http://www.mediafire.com/file/mwdwhdmyvuo/Sanskrit - English Dictionery.pdf
( New link, updated on 04.10.09)

ေလ့လာလိုသူမ်ားအတြက္ အသုံးဝင္မယ္ထင္ပါတယ္။။

အဂၤလိပ္- ပါဠိ သဒၵါ

ဟားဗာဟ္ေကာလိပ္ စာၾကည့္တိုက္မွာရွိတဲ့ Francis Manson D.D ျပဳစုထားတဲ့ အဂၤလိပ္- ပါဠိ သဒၵါစာအုပ္ ။
၁၈၆၈ ခုႏွစ္မွာထုတ္ေဝထားတဲ့စာအုပ္ျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာစာတကြရွင္းျပထားလို႕ သိပ္အသုံးဝင္ပါတယ္။
Google ကရထားတာပါ။
ဘယ္ေန႕ကရတယ္၊ ဘယ္ link ကရတယ္ ဆိုတာမမွတ္မိေတာ့ပါ။

ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ link မွာရႏိုင္ပါတယ္။

http://www.zshare.net/download/63458055b198a633/

ေလ့လာလိုသူမ်ားအတြက္ အသုံးဝင္မယ္ထင္ပါတယ္။။

ျပင္သစ္-ပါဠိ သဒၵါ

ျပင္သစ္-ပါဠိ သဒၵါစာအုပ္ ။
Google ကရထားတာပါ။
ဘယ္ေန႕ကရတယ္၊ ဘယ္ link ကရတယ္ ဆိုတာမမွတ္မိေတာ့ပါ။

ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ link မွာရႏိုင္ပါတယ္။

http://www.zshare.net/download/63457703a18bb025/

ေလ့လာလိုသူမ်ားအတြက္ အသုံးဝင္မယ္ထင္ပါတယ္။။

ျပင္သစ္-ပါဠိ

ျပင္သစ္-ပါဠိ အဘိဓာန္။ Google ကရထားတာပါ။
ဘယ္ေန႕ကရတယ္၊ ဘယ္ link ကရတယ္ ဆိုတာမမွတ္မိေတာ့ပါ။

ေအာက္မွာေပးထားတဲ့ link မွာရႏိုင္ပါတယ္။

http://www.zshare.net/download/63457320ad26663b/

ေလ့လာလိုသူမ်ားအတြက္ အသုံးဝင္မယ္ထင္ပါတယ္။

7/26/09

မတ္ရပ္ မင္းဝတ္ဘုရား

ျမန္မာ့ အႏုပညာလက္ရာနဲ႕ ေရွးပစၥည္းေတြကို အေကာင္းဆုံး ထိမ္းသိမ္းျပသတဲ့ေနရာ၊ ယံုၾကည္အားကိုးေလာက္တဲ့ အခ်က္လက္ေတြအေပးႏိုင္ဆုံး ျပတိုက္ ကိုျပပါဆိုရင္

(၁) အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၊ လန္ဒန္မွာရွိတဲ့ ဗစ္တိုးရီးယား(ျမန္မာအေခၚ ဝိတိုရိယ) ႏွင့္ အယ္ဘာတ္ ျပတိုက္
(၂) ျဗိတိလွ် ျပတိုက္

က်န္တဲ့ျပတိုက္ေတြရွိေပမယ့္ ျမန္မာ ပစၥည္းေတြကို ျပခ်င္တဲ့အခါမွာ ျပတယ္။
မျပခ်င္တဲ့အခါ ေခ်ာင္ထိုးထားတတ္ပါတယ္။

အခုျမင္ေနရတဲ့ မတ္ရပ္ မင္းဝတ္ဘုရားဟာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္ ( Los Angeles County Museum of Art )မွာျပသထားတဲ့ ရုပ္ပြါးေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးအစား - မတ္ရပ္ မင္းဝတ္ဘုရား
အခ်ိန္ကာလ - ၁၃ ရာစုေႏွာင္းပိုင္း
ေတြ႕ရွိရာေနရာ - ပုဂံ ၊ ျမန္မာ
ျပဳလုပ္ပံုနည္းပညာ - သစ္သားပန္ပုထုပံုသြင္း ထုယူပါတယ္၊ကိုယ္ထယ္ေပၚသစ္ေစးသုပ္လိမ္းျပီေဆးခ်ယ္အလွဆင္။

အရြယ္အစား -
အျမင့္ ၆၀ လက္မ
ေဘးအက်ယ္ ၁၂ လက္မ
ထုအထူ ၅ လက္မခြဲ

လက္ရွိတည္ေနရာ - ေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္ ဟယ္ရီ လင္းနာဒ္( Harry Lenart ) ေအာင့္ေမ့ဖြယ္ရာ ရန္ပံုေငြ နဲ႕ ဝယ္ယူတယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ ဘယ္သူဆီက၊ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ကဝယ္တယ္လို႕ မေျပာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္က Victoria & Albert Museum မွာျပသထားတဲ့ ေရွးပစၥည္းတခ်ိဳ႕ ကို ဒီေလာ့စန္းဂ်လိစ္ အရပ္ အႏုပညာျပတိုက္ မွာေတြ႕ရပါတယ္။ ျပတိုက္အခ်င္းခ်င္း လႉတယ္ျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။
ျမန္မာပစၥည္းမဟုတ္ပါဘဲ " ဘာမား " ဆိုျပီးျပထားတဲ့ ပစၥည္းတခ်ိဳ႕ ကိုလည္းေတြ႕ရပါတယ္။

7/25/09

ကိုယ္ပိုင္အခြင့္ေရး

ဒီဘေလာ့ဟာ ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈ နဲ႕ သမိုင္းသုေတသန ဆိုင္ရာစာေတြကို ဦးစားေပးတင္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာမွ ျမန္မာ သာသာထိုးထိုး မေရးပါ။ ျမန္မာအေၾကာင္းအေကာင္းၾကီးဘဲပါမယ္လို႕ မထင္ပါနဲ႕လို႕ ဆိုပါရေစ။ ေတြ႕၊ ျမင္၊ သိ တာကိုဘဲေရးတယ္။

စာဖတ္ျပီး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆြးေႏြးေဝဖန္ တယ္ဆိုတာ စာဖတ္သူတိုင္းရဲ့ ကိုယ္ပိုင္အခြင့္ေရးပါ။ ယူၾကပါ။

ကြၽန္ေတာ္ ဒီပညာကို ေလ့လာလိုက္စားတာ ၂ ႏွစ္ေတာင္ မျပည့္ေသးဘူးလို႕ ေျပာလို႕ရပါတယ္။ ေတာ္လို႕၊ တတ္လို႕ ေရးတာ မဟုတ္ပါ။ အသက္ၾကီးမွ စာသင္ခ်င္တဲ့ ဂြတိဂြက် ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္အျဖစ္သာ ကိုယ္႕ကိုကိုယ္မွတ္ ယူထားပါတယ္။

သမိုင္းႏွင့္ သုေတသန ဆိုင္ရာ ပညာေလ့လာလိုက္စားတယ္လို႕ ဆိုရာမွာ သာမန္လူသားတစ္ေယာက္လိုဘဲ ဆရာရွိပါတယ္။ ဆရာဆိုရာမွာလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ဆရာေတြက အမွားေတြသင္တတ္ပါတယ္။ သူတို႕ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ မွန္တယ္လို႕ ခံယူထားတဲ့ အရာမ်ိဳးပါ။

တခ်ိဳ႕က အမွားကို အမွားမွန္းမသိဘဲ သင္ေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မွားမွန္းသိသိၾကီးႏွင့္ သင္တယ္။ တခ်ိဳ႕အမွားမ်ိဳးဆိုတာကေတာ့ အခ်က္အလက္မျပည့္စံုေသးပါဘဲ အနီးစပ္ဆုံး ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ေကာက္ခ်က္ခ်တဲ့အမွားမ်ိဳးပါ။ အျပစ္မဆိုသာ။

တခ်ိဳ႕ဆရာေတြက မွားမွန္းသိတဲ့အခါ " အရင္တုန္းက ဒီလိုေျပာတာမွားတယ္၊ ဒီလိုျပင္ခ်င္တယ္ " ဆိုျပီးျပင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တခ်ိဳ႕က မွားမွန္းသိေသာ္လည္း ေသတဲ့အထိဝန္မခံ၊ တနည္းေျပာရရင္ အမွားကို ဝန္မခံပါ။

ကြၽန္ေတာ့ ဆရာက ေဒါက္တာသန္းထြန္းပါ။ သို႕ေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္က သမိုင္း ေမဂ်ာေက်ာင္းသား မဟုတ္သလို၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း နဲ႕လည္း တစ္ခါမွ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ မဆံုဖူးပါ။ နာမည္ၾကီးပညာရွင္ကိုမွ ေရြးျပီး ကြၽန္ေတာ့ဆရာပါလို႕ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါ ။ နာမည္မရွိ လူမသိတဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ တျခားဆရာေတြလည္း အမ်ားၾကီးရွိပါေသးတယ္။

ဘယ္တုန္းကေရးလဲ။ ဘာေတြကို အေျခခံထားလဲ။ သုံးထားတဲ့ ဇစ္ျမစ္က မူလဇစ္ျမစ္လား (Primary Sources ) ၊ တဆင့္ခံလား ( Secondary Sources ) ၾကည့္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႕မ်က္ႏွာမေထာက္ဘဲ အမွန္တရားကို စစ္ထုတ္ယူပါတယ္။

စာသင္ခန္းထဲမွာ၊ အျပင္မွာ မသင္ခဲ့ရေပမယ့္ သူတို႕ ေရးခဲ့တဲ့ စာတမ္းေတြ၊ စာအုပ္ေတြ၊ ေဆာင္းပါးေတြ၊ သုေတသန လုပ္ထားတာေတြကို ေဝဖန္ပိုင္းျခားျပီးေလ့လာခြင့္ရပါတယ္။ မျမင္ရေပမယ့္ သင္ျပတဲ့ ဆရာေတြပါ။

သမိုင္းနဲ႕ သုေတသနဆိုင္ရာေတြကို ေလ့လာလိုက္စားတဲ့သူ ၊ သမိုင္းပညာရွင္တိုင္း ဟာ မမွားဖူးတဲ့လူမရွိပါ။ ဘယ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးမဆို မွားဖူးပါတယ္။ ဒါဟာ ဘယ္ဘာသာရပ္နဲ႕မွမတူတဲ့ " သမိုင္း " ပညာရဲ့ ထူးျခားခ်က္ပါ။

ေက်ာက္ထက္ အကၡရာတင္ ျပီး ေက်ာက္စာအျဖစ္ ေရးထားတိုင္း တထစ္ခ် မွန္တယ္လို႕မဆိုႏိုင္ပါ။ ဘိုးေတာ္ဗဒံုမင္း ေခတ္ေရးခဲ့တဲ့ ဆင့္ထိုး၊ စပ္ထိုး ေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဝေခတ္ေရာက္မွ ပုဂံေခတ္ဦးပိုင္း အေျခေနကို မွန္းျပီးေရးထားတဲ့ ေက်ာက္စာဆိုရင္လည္း အမွန္လို႕မမွတ္ယူႏိုင္ပါ။
တခ်ိဳ႕ သမိုင္းဆရာ၊ ရာဇဝင္ ဆရာေတြက ေက်ာက္စာဆိုျပီးေရာ မွန္တယ္ဆိုျပီး ယူသုံးတတ္ၾကပါတယ္။

လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီတိုင္းမွာ အျမင္တစ္မ်ိဳးစီ ရွိတတ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့အျမင္ ဥပမာ တစ္ခုေျပာပါရေစ။

သမိုင္းဆရာ၊ ရာဇဝင္ဆရာ ေတြက " ထီးလိႈင္မင္း(အမ်ားအေခၚ က်န္စစ္သား ) အေၾကာင္းအေကာင္းၾကီးဘဲ ေျပာၾက၊ ေရးၾကပါတယ္။ နန္းတည္ေက်ာက္စာ မြန္ဘာသာကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ အဖ " ေန " မ်ိဳး ၊ အမိ " ဝါး " မ်ိဳးလို႕ အယံုသြင္းပါတယ္။ " ရွင္ အရဟံ " လိုဆရာေကာင္းမ်ိဳးရွိေနပါလွ်က္" ပိဋကတ္ " သုံးပံုကို စုစည္းသူျဖစ္ပါလွ်က္၊ ဗုဒၶဘာသာ သာသနာ ထြန္းကားခ်ိန္ျဖစ္ေနပါလွ်က္ ေမြးမိ၊ ေမြးဖ ကိုအမ်ားသိေအာင္ အသိမွတ္မျပဳတဲ့သူပါလားလို႕ ျမင္ပါေၾကာင္း ခင္ဗ်ာ။

ျမန္မာျပန္

ပံုေပၚမွာ ကလစ္ ႏွိပ္ျပီး အၾကီးခ်ဲ႕ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ Save as နဲ႕သိမ္းျပီးမွ ျပန္ဖြင့္၊ ဒါမွသာ ၾကည့္ရ၊ဖတ္ရ အဆင္ေျပမွာပါ။

ေဒါက္တာသန္းထြန္း

သမိုင္းသုေတသနမွာ သက္သက္ညွာညွာ ေျပာပါဆိုတဲ့ စည္းကမ္းမရွိဘူး။ ငါက ျမန္မာ မဟုတ္လား၊ ျမန္မာ အေၾကာင္း အေကာင္းခ်ည္းပဲ ေဖာ္ထုတ္မယ္ ဆိုတာမ်ိဳးလည္းမလုပ္ပါ။ သူကရန္သူမဟုတ္လား၊ သူ႕ကိုေတာ့ ခ်ိဳးခ်ိဳးဖဲ့ဖဲ့ ေရးလိုက္မယ္ဆိုတာမ်ိဳး မပါပါ။