သုေတသနထံုး

စာတမ္းစာေစာင္၊ တစ္ခုကို က်မ္းညြန္းအျဖစ္ ယူသုံးေတာ့မယ္ဆိုရင္ သုေတသန ထံုးအတိုင္း
" ဘယ္သူေရးလဲ "
"ဘယ္တုန္းကေရးလဲ "
" ဘယ္ေလာက္ယံုၾကည္ႏိုင္လဲ"
" သူကိုယ္တိုင္ သုံးတဲ့ မူရင္း ရင္းျမစ္ (Primary Source ) ကဘာလဲ "
" သူသုံးထားေတြ က ဒုတိယ ရင္းျမစ္ (Secondary Source )ျဖစ္ေနမလား"
စတာေတြကို အဓိကထားျပီး ဘယ္သူ႕မ်က္ႏွာမွ မေထာက္ဘဲ ၾကည့္ပါတယ္။

ဥပမာေျပာရရင္ " သီရိေခတၱရာ" ကို BC ကတည္းက တည္ခဲ့ပါတယ္ ဘယ္ေလာက္ေျပာေျပာ တူးေဖာ္ရရွိထားတဲ့ ေရွးပစၥည္း သက္တမ္း တြက္ခ်က္မႈ အေျဖအရ AD ၄ ရာစုထက္မေစာဘူးဆိုရင္ ပထမအဆိုကို လက္ခံလို႕မရပါ။ တေကာင္းမွာတူးေဖာ္ေတြ႕ရွိခ်က္အရ ၉ ရာစုထက္ေစာတဲ့ ေရွးပစၥည္းတစ္ခုမွ မရရင္ ျမန္မာအစ တေကာင္းကလို႕ ေျပာလို႕မရပါ။

သုေတသနသမား တစ္ေယာက္အေနႏွင့္ စိတ္ခ်လက္ခ် အသုံးျပဳႏိုင္တာက ေျမထဲကတူးေဖာ္ရရွိတဲ့ ေရွးပစၥည္းေတြပါဘဲ။ အေျခေန အေၾကာင္းေၾကာင္းအရ တူးေဖာ္မႈေတြ ကိုယ္တိုင္ မလုပ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ကမာၻအႏွံ႔မွာ ျမန္မာ႔ေရွးပစၥည္းေတြ အေျမာက္အမ်ား ရွိေနပါေသးတယ္။ ေလ့လာလို႕ရႏိုင္ပါေသးတယ္။

အေပၚမွာ ကြၽန္ေတာ္စုေစာင္းထားတဲ့ ေက်ာက္ျပားႏွစ္ျပားကို ေလ့လာလို႕ရပါတယ္။
စကၤာပူ နာမည္ၾကီး ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ကုန္သည္တဦးဆီက ဝယ္ယူခဲ့တာပါ။

ႏွစ္ခုလုံးဟာ ဟိႏၵဴကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ဆိုင္တဲ့ ေရွးပစၥည္းေလးပါ။

အဲဒါ ျမန္မာ ( ပုဂံ )

အမွန္တိုင္းဝန္ခံေျပာစတမ္းဆိုရင္ ျမန္မာျဖစ္ရတာ သိပ္ဂုဏ္ယူဖို႕ေကာင္းပါလားလို႕ စိတ္ထဲမွာ စြဲစြဲျမဲေပၚလာတာ " ပုဂံ " ကိုပထမဆုံး ေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာပါ။ ပုဂံအေၾကာင္း ငယ္ကတည္းက ၾကားဖူေပမယ့္ သူမ်ားေတြေျပာတိုင္း အပိုေတြ ေျပာတယ္လို႕ဘဲ ထင္ခဲ့တယ္။ ကိုယ္ေတြ႕ မဟုတ္ရင္ မယံုတတ္တဲ့အက်င့္ ေၾကာင္႔လားမသိပါ။

၂၀၀၅ မိုးရာသီမွာ အလုပ္ကိစၥတစ္ခုအတြက္ သြားရင္း " ပုဂံ " ကိုဝင္ပါတယ္။ နံနက္ ၅ နာရီေလာက္ " ပုဂံ " အဝင္ဂိတ္တစ္ခုမွာ ဘာအရာရွိမွန္းေသခ်ာ မသိတဲ့ အရာရွိတစ္ေယာက္က ကား ေလေအးေပးစက္ေက်းဇူးႏွင့္ အိပ္ေမာက်ေနတဲ့ ကြၽန္ေတာ့ကို အတင္းလႉပ္ႏိႈးျပီး
" ျမန္မာ႔ဗိသုကာႏွင့္ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာဇုံ" ဝင္ေၾကးဆိုျပီး ေဒၚလာ တစ္ဆယ္အတင္းေတာင္းပါတယ္။

အေတာ္စိတ္တိုသြားတယ္။ " ေပးမယ္ ငါ့ကို ေရအိမ္အရင္ လိုက္ျပ " လို႕ေျပာျပီး ကားေအာက္ဆင္းတယ္။ ေရအိမ္သုံးျပီး ကားေပၚျပန္မတက္ခင္ ဘာမွမေျပာဘဲ မွတ္ပံုတင္ျပျပီး တက္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီ ငနဲကလည္းဘာမွ ျပန္မေျပာပါဘူး။ ရပ္ရင္းက်န္ခဲ့တယ္။ အဲဒါျမန္မာ။

ပုဂံမွာ ေလ့လာစရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနေပမယ့္ ရတဲ့အခ်ိန္ႏွင့္ မေလာက္ပါ။ စက္ဘီစီးျပီး အၾကိဳၾကားေတြသြားတယ္။ ရြာေတြေလွ်ာက္သြားတယ္။ ဆူးထိုးျပီး ဘီးေပါက္။ လမ္းေလွ်ာက္ျပီး ရြာထဲဝင္။ လွ်ာထြက္ေအာင္ ေနကပူ။ ရြာသားေတြက လက္ရပ္ေခၚျပီးေရတိုက္တယ္။ အဲဒါျမန္မာ။

ရြာထဲမွာ ဘီးဖာျပီး အျပန္ စိမ္းညက္ ညီမ/အမ ဘုရားနားအေရာက္မွာ ေရွ႕ကစက္ဘီးစီးလာတဲ့ ပုဂံသားေတြက ဘုရားဘက္လက္ညိုးထိုးျပီး လွမ္းေအာ္ေျပာတယ္" Sun Set "" Sun Set " တဲ့။
ေခြၽးေတြေပေနတဲ့ သူတို႕ မ်က္ႏွာေတြက ျပဳံးလို႕ရယ္။ အဲဒါ ျမန္မာ။

မဆိုစေလာက္သာရွိတဲ့ ေလ့လာမႈေလးေတြလုပ္ျပီးျပန္လာခဲ့ရတယ္။ အပိုေတြ သိပ္မေျပာခ်င္ဘူး။ အသားမျဖဴ ဆံရွည္ ႏွင့္ ဂ်င္းေဘာင္းဘီတိုဝတ္တဲ့ ကြၽန္ေတာ္ျမန္မာ။

ပုဂံသြားတဲ့ တတိယ အၾကိမ္မွာ ပဲခူးသူ အသစ္စက္စက္ ကြၽန္ေတာ့ဇနီး ကို ပထမဆုံး " ပုဂံ " ေခၚသြားျပီး လိုက္ျပတယ္။ အဲဒါ ျမန္မာလို႕။

ေရွးပစၥည္း

ေရွးေဟာင္းသုေတသန တူးေဖာ္ေရး Archaeological Excavation ဆိုတာေတြမွာ ေရွးပစၥည္း ကိုၾကည့္ျပီး ဒီပစၥည္း ကိုဘယ္သူလုပ္သလဲ ဘယ္တုန္းကလုပ္သလဲ ဘာအတြက္လုပ္သလဲ လို႕အေျဖရွာတယ္ ။ သိရင္ ေရွးကလူေတြ ဘာစားသလဲ ၊ ဘာဝတ္သလဲ ၊ ဘယ္လိုေနထိုင္ၾကသလဲ ၊ ဘာေတြ ကိုးကြယ္ယုံ ၾကည္ သလဲဆိုတာ ေဖာ္ထုတ္တယ္ ။
( ေဒါက္တာ သန္းထြန္း ၊ငါ ေျပာခ်င္သမွ် ငါ့အေၾကာင္း )

ထူးအိမ္သင္ ကို လႉမယ္တဲ့ လား

တစ္ရက္ မက ၊ တစ္ေနရာ မက ၊ တစ္ခါမက ေတြ႕ေနရတဲ့ စာတမ္းေလးတစ္ခုပါ။
ထူးအိမ္သင္ အတြက္ လႉရေအာင္ဆိုတဲ့ စာတမ္း ေလးက ဘာအတြက္ေရးတယ္လို႕ ကြၽန္ေတာ္နားလည္ မလိုလိုႏွင့္ နားမလည္ႏိုင္ပါ။ လႉရေအာင္လို႕ ဆိုတဲ့အတြက္ သူ႕အတြက္ရည္ဇူးျပီး ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ လုပ္မွာကို ေျပာတာလား ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ထူးအိမ္သင္ ဟာေငြႏွင့္ အျမဲ မပတ္သတ္တဲ့ လူပါ ။
သူဖန္တီးထားတဲ့ အႏုပညာ လက္ရာေတြ သီခ်င္း၊ ကဗ်ာ ၊ ဂီတ ေတြမွာ ေငြရဲ့ အေငြ႕အသက္ လုံးဝ လုံးဝ မေတြ႕ရတာ အေသအခ်ာပါ ။
က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ မိသာစုဟာလည္ ထူးအိမ္သင္ သေဘာ ႏွင့္ ထပ္တူထပ္မွ် ပါ ။ ထူးအိမ္သင္ ေနမေကာင္းလို႕ ေဆး႐ံုမွာ ကုသဆဲ ဆိုရင္ျဖင့္ မေျပာလိုပါ။

ထူးအိမ္သင္ ဆိုတဲ့လူဟာ သူ႕ကိုစာအုပ္ေပးရင္ "ဘယ္သူေက်းဇူးျပဳသည္" လို႕စာအုပ္မွာ ေရးထားမယ္။ ဝိုင္း မွာေတြ႕လို႕ျပဳစုရင္ "ရတယ္လို႕" ေျပာမယ္။ က်န္တာသြားမေပး ေလႏွင့္ အဆဲခံရမယ္။ သူ႕အတြက္ လႈတယ္လို႕သာ သူသိရင္ျဖင့္ ...............။ ဒီလိုအလႈမ်ိဳးကို သူလုံးဝမ ၾကိဳက္ပါ ။

သူ႕ကိုၾကည္ညိုတာ ၊ ေလးစားတာကို နားလည္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ဗ်ာ ဒီ " လႈရေအာင္ ဆိုတဲ့ဟာ ၾကီး" က
သူ႕ရဲ့ စိတ္သေဘာထား ၊ သူ႕ရဲ့ ႐ိုးသားမႈ ၊ သူ႕ရဲ့ ဖန္တီးမႈ ၊ သူ႕ရဲ့ပညာရပ္ ၊ သူ႕ရဲ့ အလွတရား ၊
သူ႕ရဲ့ ခ်စ္ျခင္းဂ႐ုဏာ .......... ဒါေတြအားလုံးကို လုံးလုံး မသိသလို ျဖစ္မေနဘူးလား။

အိပ္မက္သည္ သူ
သူသည္ အိပ္မက္
အိပ္မက္သည္ အသက္ျဖစ္ေစ
ေဆာင္းဦးလွ်င္ ႏွင္းႂကြင္း၏
အခ်စ္ႂကြင္းေစ
ျမတ္ႏိုးခ်င္း ႂကြင္းေစ
ေမတၱာ ႂကြင္းေစ

===============================================






(က်ဳပ္ ကထပ္ေျပာလိုက္ခ်င္ေသး ခင္ဗ်ားလုပ္ လို႕ ဘာမွ မႂကြင္း ဘဲေနဦးမယ္။ )

မြန္ေခါင္းေလာင္းစာ

တစ္ရက္။ ကြၽန္ေတာ့္ အရင္ အလုပ္ရွင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံသား ေရွးေဟာင္းပစၥည္း ကုန္သည္ က ဒီဓာတ္ပံုပို႕ျပီး စာကိုဘာသာျပန္ဖို႕ အကူညီေတာင္းပါတယ္။
တစ္ပတ္ေလာက္ ေခါင္းစားေနရတယ္။
စာက မြန္စာ ျဖစ္ေနတယ္။
ခုႏွစ္ ဖတ္လို႕ရတယ္။
အေလးခ်ိန္ ဖတ္လို႕ရတယ္။
ကုန္က်ေငြ ဖတ္လို႕ရတယ္။

အလႉရွင္ ဒါယကာေတြ ရဲ့နာမည္ ၊ ဘယ္အရပ္လို႕ ေသခ်ာမသိရပါ။ ပုဂံစာေက်ာက္စာ ၊ အဝ ေက်ာက္စာ ေတြကို အခ်ိန္ယူၾကိဳးစားဖတ္ရင္ အေျဖရပါတယ္။ ဒါေပသိ ရခိုင္၊ ရွမ္း၊ မြန္ စာေတြေတာ့ မဖတ္ႏိုင္ပါ။ ေနာက္ဆုံး ၾကံရာမရလို႕ ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ သီတင္းမီဒိယာ တစ္ခုက မြန္စာ တာဝန္ခံ ဆရာ ဗညားေအာင္ကို ကူညီလွမ္းေတာင္းပါတယ္။ သူကူညီလိုက္လို႕ နာရီပိုင္းအတြင္း ျမန္မာဘာသာျပန္ရပါတယ္။




သူ႕ျပန္စာမူရင္း က
သုိ႔
ေဇမ်ဳိးလင္း
ေခါင္းေလာင္းပါစာ၏အဓိပၸါယ္ကေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္ပါတယ္
၁၂၈၆- တပုိ႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ၈ ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔ "တဒုႝျပင္ (ဝါ)တံဒုႝျပင္ (ဝါ) ေသာင္ျပင္႐ြာ-႐ြာနာမည္ အေပၚညာစြန္း၊ဖတ္ရတာမသဲကြဲ" အလႉဒါယကာ၊ ဒါယိကာမ ႏွစ္ဦးျဖစ္ၾကသည့္ "ေယာက်္ားနာမည္ မသဲကြဲပါ" - မိဝင္ ႏွင့္သားသမီး အေပါင္းအပါတုိ႔က အေလးခ်ိန္ ၄၂ ပိႆာ ၈၅ က်ပ္သား႐ွိ ေခါင္းေလာင္း တန္ဖုိးေငြက်ပ္ ၁၉၂ က်ပ္ ၁၅ ပဲကုိ အလႉဒါနျပဳပါ၏၊ နိဗၺာန ပစၥေယာ ေဟာတု။
ယုံၾကည္လၽွက္
ဗညားေအာင္


အဲဒီလိုျမန္မာဘာသာျပန္ရေတာ့မွ ကြၽန္ေတာ္က ဆက္ျပီး ၾကိဳးစားတယ္။ ဒီလိုျပန္လိုက္တယ္။ မွားေနရင္ ေထာက္ျပပါ။ ျပင္ေပးပါ။

၁၉၂၅ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၅ ရက္ ၊ တနဂၤေႏြေန႕ တဒုျပင္ေခၚ ေသာင္ျပင္ရြာ ေန
အလႉဒါယကာ ၾတံဳျဗဲညု ( မေသခ်ာ )+ ဒါယိကာမ မိဝင္ ႏွင့္ သားသမီး အေပါင္းပါတို႕က
အေလးခ်ိန္ ၄၂ ပိႆာ ၈၅ က်ပ္သား႐ွိ ေခါင္းေလာင္း တန္ဖုိးေငြက်ပ္ ၁၉၂ က်ပ္ ၁၅ ပဲကုိ အလႉဒါနျပဳပါ၏၊ နိဗၺာန ပစၥေယာ ေဟာတု။

ကိုဗညားေအာင္ ကိုေက်းဇူး အထူးတင္ေၾကာင္း ဒီေနရာမွာ ထပ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
================================================
ဒီေခါင္းေလာင္းကို ဘယ္သူက ဘယ္ေနရာက ခိုးလာမွန္း မသိရေပမယ့္ ဒီလိုျမန္မာ့ အႏုပညာဆိုင္ရာႏွင့္ ေရွးေဟာင္း ပစၥည္းေတြ ျမန္မာေျမေပၚက ကြယ္ေပ်ာက္ရတာမွာ သဘာဝေဘးရန္ ထက္ လူဟာ အဆိုးဝါးဆုံး ၊ အမိုက္႐ိုင္းဆံုး ၊ အရက္စက္ဆုံး တရားခံပါ။

ပုဂံခ်စ္တဲ့ ဆရာႀကီးလု(စ္)

ဘ၀႐ုပ္ပံုလႊာ (၁၁)
ပုဂံခ်စ္တဲ့ ဆရာႀကီးလု(စ္)
တင္မုိး
`ငါေသခဲ့ရင္ ငါ့အေလာင္းကိုျပာခ်ၿပီး ငါ့အ႐ိုးျပာကို အုတ္ဂူကေလးတခု လုပ္ေပးပါ။ ငါခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမမွာ အုတ္ဂူကေလး တည္ၿပီးေတာ့ ပုဂံကို အ႐ူးအမူးခ်စ္တဲ့ လူတေယာက္ လို႔ ကမၺည္းထိုးေပးပါ ခ်စ္တပည့္´လို႔ စာေရးၿပီး မွာသြားရွာတဲ့ လြမ္းစရာ ပုဂၢိဳလ္တဦးကေတာ့ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ကဗ်ာဆရာႀကီး၊ သမိုင္းပါေမာကၡႀကီး ဂ်ီအိပ္ခ်္လု(စ္) ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္ႀကီးပါ။
၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ ဗိုလ္ေန၀င္းက လူထုေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တဲ့ ဦးႏုအစိုးရကို စစ္တပ္နဲ႔အာဏာသိမ္းခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံျခားသား ေတြကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီ အႏွင္ခံႏိုင္ငံျခားသားေတြထဲမွာ သတိုးသီရိသုဓမၼာ ဂ်ီအက္စ္ ဖာနီဗယ္ ဆိုတဲ့ ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္၊ စာေပပညာရွင္၊ အိုင္စီအက္စ္ဘြဲ႔ရ ေၾကးတိုင္မင္းႀကီးေဟာင္းနဲ႔ ဂ်ီအိပ္ခ်္လု(စ္) တို႔လဲ ပါသြားပါတယ္။
ဖာနီဗယ္နဲ႔ လု(စ္) တို႔ႏွစ္ေယာက္ဟာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာလူမ်ဳိး၊ ျမန္မာစာေပ၊ ျမန္မာ့ဂီတနဲ႔ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်း မႈကို ခ်စ္ၿပီး ျမန္မာ့အက်ဳိးကို ရာသက္ပန္ထမ္းရြက္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။
အဂၤလိပ္ဆိုတိုင္း ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕သမားမဟုတ္သလို ထိုပုဂၢိဳလ္ေတြကလဲ နယ္ခ်ဲ႕သမားေတြနဲ႔မေပါင္း၊ သူတို႔ မ်က္ႏွာျဖဴေတြ ခ်ည္းသာ ၀င္ခြင့္ရတဲ့ ပဲခူးကလပ္ကိုမသြား၊ ျမန္မာေတြနဲ႔ပဲ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးကိုသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဳိးေဆာင္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
ဆရာႀကီး လု(စ္) ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပုဂံေျမမွာပဲ ေခါင္းခ်၊ ပုဂံရဲ႕ ထာ၀ရခ်စ္သူအျဖစ္ေနေတာ့မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားသူပါ။ အခုလို ဆရာႀကီးႏွစ္ဆူဟာ သူတို႔ခ်စ္တဲ့ေျမနဲ႔ မ်က္ရည္ တ၀ဲ၀ဲ ခြဲခြာသြားရတဲ့အတြက္ အသဲႏွလံုး ႀကိမ္မီးအံုး ခံစားခဲ့ရရွာ ပါတယ္။
ဆရာလု(စ္)ဟာ တကယ့္ သမိုင္းပါရဂူႀကီးပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ပုဂံဘုရားႀကိဳ ဘုရားၾကား ေက်ာက္စာခ်ပ္ေတြအၾကားမွာ တိုး၀င္ၿပီး ပ်ဴစာ၊ မြန္စာ၊ ပါဠိစာေတြဖတ္ၿပီး သမိုင္းသုေတသန လုပ္ခဲ့တဲ့ပညာရွင္ပါ။ တ႐ုတ္ေရွးေဟာင္းစာေတြဖတ္ၿပီး ျမန္မာတို႔လာရာလမ္းကို စူးစမ္းရွာေဖြခဲ့သူလဲျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္လဲ ႏုိင္ငံအႏွံ႔ ေျခဆန္႔ၿပီး ကြင္းဆင္း သုေတသနျပဳခဲ့တဲ့ အံဖြယ္သူရဲပညာရွင္သုေတသီႀကီးပါ။
သူေရးခဲ့တဲ့ Old Burma Early Bagan ဆိုတဲ့ စာမ်က္ႏွာေထာင္ေက်ာ္ရွိ သုေတသနစာအုပ္ႀကီးအျပင္ မွန္နန္းရာဇ၀င္ အဂၤလိပ္လိုျပန္ (ေဖေမာင္တင္နဲ႔တြဲဖက္)၊ ျမန္ဘာသာေလ့လာခ်က္ (ေရႊဇံေအာင္သို႔ေပးစာ)၊ ပုဂံေစတီပုထိုးမ်ားအေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအရည္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းဗုဒၶဘာသာဆိုတဲ့ ပါေမာကၡဒူ႐ြိဳင္ဆယ္ရဲ႕ ေဆာင္းပါးေ၀ဖန္ခ်က္၊ ပုဂံဂူငယ္မ်ားအေၾကာင္း၊ ပုဂံေရႊဂူႀကီးေက်ာက္စာ (အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ဘာသာျပန္)၊ ကဗ်ာစရိယ၀ိ၀ံသစာတမ္းေခၚ ျမန္မာစာဆိုတို႔အေၾကာင္း (အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္)၊ တေကာင္းရာဇ၀င္ဘာသာျပန္ (ေဖေမာင္တင္ႏွင့္ တြဲလ်က္)၊ ဒူ႐ြိဳင္ဆယ္၏ ဖိုး၀န္းေက်ာက္ဂူမ်ား အေၾကာင္း စာတမ္းေ၀ဖန္ခ်က္၊ ေတာ္စိန္ခို၏ အမရပူရစကားေက်ာင္းမ်ားအေၾကာင္း စာတမ္းေ၀ဖန္ခ်က္၊ ၁၆ ရာစုမွ ၁၉ ရာစုအထိ ျမန္မာႏွင့္ ယိုးဒယား စစ္ပြဲမ်ား (မွန္နန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္၍ အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္)၊ ျမန္မာတလိုင္းရာဇ၀င္တို႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေလ့လာခ်က္၊ (ဟာလီေဒး၏ အခ်က္အလက္တို႔ကို စိစစ္ခ်က္)၊ ျမန္မာ့အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား (တ႐ုတ္မွတ္တမ္း ဘာသာျပန္မ်ား)၊ ၁၈ ရာစုက ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ တ႐ုတ္မ်ား က်ဴးေက်ာ္လာပံု၊ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းလက္ေအာက္ရွိ ဘုရားတဆူ၊ ပ်ဴတို႔အမည္၊ ပုဂံေက်းဇူး၊ ျမန္မာတို႔ဆုေတာင္းခန္း၊ ေခတ္ေဟာင္း ပ်ဴတို႔အေၾကာင္း၊ ေခတ္ဦးျမန္မာ့စီးပြားေရး၊ ပုဂံေခတ္ မြန္မ်ားအေၾကာင္း စတဲ့ အဖိုးတန္ သုေတသနစာတမ္းေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံသုေတသနအသင္းဂ်ာနယ္ (JBRS) မ်ားမွာ အဆက္မျပတ္ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းကို ေက်ာက္တိုင္လို ခိုင္ခံ့တည္တံ့ေအာင္ ႏွစ္ပါင္းမ်ားစြာ ကိုယ္မအားစိတ္မအား ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ အားထုတ္မႈ မ်ားစြာဟာ အံ့ဘနန္းပါ။
သူခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမကို ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းက မဟာမိတ္တပ္ေတြက ဗံုးႀကဲမီးေလာင္တိုက္သြင္းဖို႔ ႀကံစည္ေနခိုက္ ဆရာလု(စ္)က ေဒလီမဟာမိတ္စစ္ဌာနခ်ဳပ္သို႔ စာေရးေမတၱာရပ္ခံခဲ့တဲ့အတြက္ ပုဂံေစတီ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြ ကမၻာစစ္မီးလွ်ံမွ လြတ္ေျမာက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ဆရာမင္းသု၀ဏ္က `ပုဂံႏွင့္ေ၀ဠဳ´ဆိုတဲ့ ကဗ်ာဖြဲ႔ၿပီး ဂုဏ္ျပဳခဲ့ဖူးပါတယ္။
ပုဂံႏွင့္ ေ၀ဠဳ

ငါတို႔ေခတ္တြင္ စစ္ႀကီးကမၻာ
ေလာင္ကၽြမ္းလာ၍ ေရမွာကုန္းမွာ
ေကာင္းကင္မွာ၌ လြတ္ရာမရွိ
မီးလွ်ံညိက အမိကိုတ
အဖကိုတမ္း ကိုယ္စိတ္ႏြမ္း၍
မခ်မ္းၾကည္ႏိုင္ လက္ခ်မႈိင္စဥ္
မ႑ဳိင္ေမ႐ု ခံၿမိဳ႕ျပဳသို႔
ေ၀ဠဳဆရာ တားျမစ္ပါေသာ္
ေပါကၠာရာမ ေဘးမခဘဲ
ျမန္မာ့ဂုဏ္ေရာင္ ထြင္းလင္းေျပာင္သည္
ငါးေထာင္တည္မည့္ နိမိတ္တည္း … တဲ့။

ဒီေရြ႕ဒီမွ် ျမန္မာ့ေက်းဇူးကို အားနဲ႔မာန္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ သုခမိန္ႀကီးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေက်းဇူးသိသိနဲ႔ အေလးျပဳ႐ံု မွ်မက သူခ်စ္တဲ့ ပုဂံေျမမွာ ေက်ာက္႐ုပ္စိုက္ထူၿပီး ဂုဏ္မျပဳအပ္ပါလားလို႔ ေမးလိုက္ခ်င္လွပါေတာ့တယ္။ ။


ဒီ ပိုစ္ကို ဧရာဝတီ အင္တာနက္ မဂၢဇင္းမွ တိုက္႐ိုက္ ကူးယူေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
မူရင္းလင့္ခ္ က http://www.irrawaddy.org/bur_Joomla_1.5.8/bawa2007/February/feb_09_2007.html

သမိုင္းစစ္စစ္

သမိုင္းမွတ္တမ္းတင္သူေတြဟာ အဂတိ မလိုက္ရဘူး။
ခ်စ္လို႕ေျမႇာင့္ပင့္ေရးတယ္။ မုန္းလို႕ ႏိွမ့္ခ်ကဲ့ရဲ့တယ္။
ေၾကာက္လို႕ ဖုံးကြယ္ေျပာတယ္။
မသိတာကို ဝန္မခံခ်င္လို႕ ျဖစ္ကတတ္ဆန္း ေရးတယ္ဆိုတာမ်ိဳး ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ရဘူး။
ဂတိမလိုက္ဘဲ ေရးသားတဲ့ သမိုင္းစစ္စစ္ကို ရွာျပီး ေလ့လာပါလို႕ေျပာခ်င္တာ။
သမိုင္းစစ္စစ္ကို သိရင္ အခ်ဴပ္ကေတာ့ မအ ဘူးေပါ့။
( ေဒါက္တာသန္းထြန္း၊ သမိုင္းႏွင့္ စကားေျပာျခင္းမွ )

ေရွးျမန္မာ

ႏိုင္ငံတကာျပတိုက္ေတြမွာ အျမတ္တႏိုးတန္ဖိုးထားျပီးျပသထားတဲ့ ျမန္မာ့ သမိုင္းဝင္ အႏုပညာပစၥည္းေတြ ႏွဲ႕အတူ ေက်ာက္စာ (ဆင့္ထိုး၊ စပ္ထိုး ေက်ာက္စာမ်ား။ ေက်ာက္စာအတုမ်ား မပါ)ေတြကေျပာတဲ့မွန္ကန္တဲ့သမိုင္းအေထာက္အထား ေတြကိုသာအဓိကထားျပီး တင္ျပမွာ။ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ေျပာသလိုဘဲ ေျပာပါမယ္။ " ၾကိဳက္သလို ေဝဖန္ပါ၊ ကဲ့ရဲ့ပါ၊ ေထာက္ျပပါ။" ကြၽန္ေတာ္တစ္ခု ပိုေျပာခ်င္တယ္ ဆဲခ်င္လဲဆဲသြားပါ။ ဒါေပသိ မွန္မွန္ကန္ကန္ျပစ္ပါေစ၊ မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္ျပီးဘက္မလိုက္တဲ့သမိုင္းေတြ႕ရွိမ်ိဳးမွသာ အမ်ားအတြက္အက်ိဳးရွိမွာ။ ' ဦးကုလားရာဇဝင္ ၊ မွန္နန္းရာဇဝင္၊ တြင္းသင္းရာဇဝင္ေတြလို သမိုင္းအေထာက္ထား အားရစရာ ဘာမွမရွိတဲ့ အိပ္ယာဝင္ပံုျပင္စာအုပ္ထဲက ဟာေတြေတာ့လာမေျပာနဲ႕ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္ပညာရွာသူသက္သက္ပါ။ ျမန္မာ ျဖစ္ရတာ ဘယ္တုန္းကမွ သိမ္ငယ္မႈမခံစားရဘူးပါ။ မရွက္ပါ။